INKCAZELO YEKHARITYHULAMU YESIZWE EHLAZIYIWEYO
ISIKHOKELO SOOTITSHALA SOKUVELISA IINKQUBO ZOKUFUNDA
Ipapashwe liSebe leMfundo
Ifeksi: + 27 12 312- 6770
Ifeksi: + 27 21 461- 8110
Olu xwebhu kufuneka lufundwe njengenxalenye yeNkcazelo yeKharityhulamu yeSizwe eHlaziyiweyo yamaBanga ukusuka ku-R ukuya kwele-9 (ezikolo).
Le Nkcazelo yeKharityhulamu yeSizwe eHlaziyiweyo yamaBanga ukusuka ku-R ukuya kwele-9 (ezikolo) iquka:
INkcazelo Jikelele
INkcazelo zeeNkalo zeziFundo ezisibhozo:
IiLwimi
IMathematika
INzululwazi ngezoBugqi
INzululwazi ngezeNtlalo
UbuGcisa neNkcubeko
IsiFundo ngezoBomi
INzululwazi ngezoQoqosho noLawulo
ISIQULATHO
ICANDELO 1: IZIKHOKELO ZOKUVELISA IINKQUBO ZOKUFUNDA
INTSHAYELELO
INJONGO YESIKHOKELO SOOTITSHALA SOKUVELISA IINKQUBO ZOKUFUNDA
IINKCAZELO
INkqubo yokuFunda
IShedyuli yemiSebenzi
UYilo lwesiFundo
INJONGO YENKQUBO ZOKUFUNDA, YESHEDYULI YEMISEBENZI NOYILO LWESIFUNDO
Ukusuka kwiRNCS ukuya kwiNkqubo yokuFunda
Ukusuka kwiNkqubo yokuFunda ukuya kwiShedyuli yomSebenzi
Ukusuka kwiShedyuli yomSebenzi ukuya kuYilo lwesiFundo
IMIBANDELA EKUFUNEKA ICINGIWE XA KUVELISWA INKQUBO YOKUFUNDA, ISHEDYULI YEMISEBENZI NOYILO LWEZIFUNDO
Ifilosofi nomGaqo
Imiqathango exhasa iKharityhulamu
Ukwabiwa kwexesha nobunzima
Uhlanganiso
Izixhobo zokufundisa
Ukuqukanisa neziThintelo kukuFunda
Umahluko phakathi kweeNkalo zeziFundo neeNkcazelo zeNkalo yesiFundo
Ukuhlanganisa imiGangatho yokuHlola
INKQUBO YOKUVELISA
Ukuvelisa iNkqubo yokuFunda
Ukuvelisa iShedyuli yokuSebenza
Ukuveliswa koYilo lwesiFundo
UHLOLO
Isimo sohlolo
Ukuyila ukuhlola/uhlolo
Iindlela zohlolo
Inkcazelo yeNkalo yesiFundo
IMeko yeNkalo yesiFundo
IziPhumo zesiFundo
ULWALAMANO PHAKATHI KWEZIPHUMO
IMIGANGATHO YOKUHLOLA
Ubuchule bokufundisa
Uhlolo njengombandela wobulungisa
Ukuthelekisa ubulunga bohlolo
Ukulawula uhlolo
Ulwalamano phakathi kweziPhumo zesiFundo neeNtlobo zoHlolo
UKOYISA IZITHINTELO EKUFUNDISENI, EKUFUNDENI NASEKUHLOLENI
Ulwimi lokuFunda nokuFundisa (LOLT) neminye imibandela yolwimi
Ubuchule bootitshala
Ikharityhulamu
Izithintelo zemvelo ekufundeni ( ukukhubazeka kubafundi)
ICANDELO 3:ISIGABA ESIPHAKATHI
UMFUNDI WESIGABA ESIPHAKATHI
IZINTO EZINYULIWEYO ZEENKQUBO ZOKUFUNDA KWISIGABA ESIPHAKATHI
Kuthetha ntoni ukuhlanganisa iiNkalo zeziFundo
Intsingiselo yoyilo
Izinto ezinyuliweyo emazithathelwe ingqalelo
UMZEKELO WENKQUBO YOKUFUNDA
UMZEKELO WEESHEDYULI ZOMSEBENZI
Umzekelo weShedyuli yomSebenzi yeTeknoloji yeBanga lesi-6
Umzekelo weShedyuli yomSebenzi yeTeknoloji neyeNzululwazi yeBanga lesi-6
UMZEKELO WOYILO LWESIFUNDO
Umzekelo woYilo lwesiFundo seNzululwazi neTeknoloji lwesiGaba esiPhakathi
Umzekelo woYilo lwesiFundo seTeknoloji sesiGaba esiPhakathi
ICANDELO 4: ISIGABA ESIPHAKAMILEYO
UMFUNDI WESIGABA ESIPHAKAMILEYO
UMZEKELO WENKQUBO YOKUFUNDA
UMZEKELO WESHEDYULI YOMSEBENZI
3.1 Umzekelo weShedyuli yomSebenzi yeTeknoloji yeBanga le-9
UMZEKELO WOYILO LWESIFUNDO
ICANDELO 5:IZIXHOBO ZOKUXHASA UKUFUNDA NOKUFUNDISA ( LTSMs)
ICANDELO 2
ITeknoloji inxulumene nokufunyanwa okunentsingiselo kunye nohlanganiso lwezakhono, ulwazi nokuxabiseka nokusetyenziswa kweenkqubo zeteknoloji ezahlukeneyo ezifuneka ekusonjululweni kweengxaki ukuze kwandiswe ubuchule babantu. Umongo weTeknoloji ufunyanwa kwinkcazelo yayo:
Ukusetyenziswa kolwazi, izakhono, imithombo kufezekisa izidingo neemfuno zabantu ngokuphuhlisa izisombululo eziphathekayo kwiingxaki, ukuthathela ingqalelo iimeko zentlalo nezommandla'.
Inkcazelo yeNkalo yesiFundo
Ezinye iingqiqo zenkcazelo zingachazwa ngolu hlobo:
Ulwazi: KwiTeknoloji kufuneka abafundi bazi indlela izinto ezisebenza ngayo. Ulwazi lweengqiqo zeteknoloji ezahlukeneyo, iingqiqo ezifana nezixokelelwano nolawulo, izixhobo nokulungisa, izakhiwo nonxibelelwano nendlela zokuzisebenzisa xa kuveliswa izisombululo kubalulekile kubafundi.
Izakhono: Abafundi abafunda iTeknoloji kufuneka baphuhlise izakhono ezahlukeneyo ukuquka: izakhono zoguquguquko ( oko kukuthi ukuqhelisa, ukusika nokudibanisa - besebenzisa kwaye belawula izixhobo zesandla nezixhobo ngokuchanekileyo), izakhono zonxibelelwano ( ukusebenzisa isigama esifanelekileyo, izakhono zokuzoba nezonxibelelwano lokubhala), izakhono zentsebenziswano ( oko kukuthi ubuchule bokunikezela ngeengcinga zabo kwiqela, ukusebenza nabanye), izakhono zokuyila ( ukuba nakho ukwazi kufuneka kwenziwe ntoni, nini, njani kwaye kweziphi izithintelo).
Imithombo: Imithombo yeTeknoloji esetyenziswa ngokuhlangene nolwazi nezakhono ingaquka izixhobo, ixesha, abantu, imali, ulwaz, amandla noomatshini.
Izidingo neemfuno zabantu: ITeknoloji akufuneki yahlukaniswe kubantu. Isombulula iingxaki eziphathekayo ezinxulumene nobomi bemihla ngemihla. Inika abafundi ukuzithemba ekulungiseni izidingo neemfuno, amathuba okusombulula iingxaki nokuphendula ngokunentsingiselo kwiinguqulelo zeteknoloji.
Iimeko zentlalo nezommandla: Izisombululo eziveliswayo kufuneka zicinge ngemibamdela yamalungelo oluntu nempembelelo elindelekileyokummandla. Bafunda kwakho ukwenza izigqibo kwenzo ezifunekayo xa kuveliswa izisombululp. Ibenza babe nakho ukuqonda nokuzibandakanya ngokunzulu kwimiceli mngeni enikwa yiteknoloji kwiindima zabo ezizayo njengabemi, abaxhasi, abasebenzi nabazali kuMzantsi Afrika okhulayo.
IMeko yeNkalo yesiFundo
Ubunyaniso boqoqosho
Sikurwebo lwehlabathi kwaye uqoqosho lwethu olukhulayo luxhomekeke kurhwebo lwamazwe ngamazwe. Ukhuphiswano lwehlabathi lufuna ukuba abafundi abaninzi bathathe inkqubela ephambili yobomi ( bafundele) kwiteknoloji ukuze babe nokuyila kwaye bavelise iimveliso nezinto ezintsha esizifunayo kwaye ezifunwa nangamanye amazwe. Ukthumela kwamanye amazwe iimveliso zoMzantsi Afrika nobuchule bobugcisa kuya kuphucula uqoqosho lwethu. ITeknoloji ibalulekile kukukhula ngokuphathelele kuphuhliso lwentlalo noqoqosho
Xa kusazisa iTeknoloji abafundi banikwa amathuba okusebenzisana noshishini, namaziko ahlukeneyo, namashishini aya kubanceda ukuba baqonde kwaye balungele ubunyaniso boqoqsho oluguqukayo. Abafundi bafunda ukuphuhlisa iingcinga eziyiliweyo nezenza inguqulo, nentsebenziswano ekusebenzeni kokutolika iingcinga zabo kwisenzo. Bafumana izakhono, ulwazi, ubuchule ukuzithemba okubaxhobisa ukuba bahlole iziqalo zorhwebo eziya kubenza babenegalelo kuphuhliso lwentlola noqoqosho loMzantsi Afrika. Oku kuya bavumela kwakho ukuhlola amathuba ahlukeneyo okuqhubela phambili imfundo kunye nenkqubela phambili yobomi.
Imiceli mngeni yobomi obuyinene
ITeknoloji inxulumene nokusombulula iingxaki eziphathekayo ngokusebenzisa izakhono ezahlukeneyo, imithombo ekhoyo nolwazi. Izakhono nolwazi ezisetyenziselwa ukuphuhlisa izisombululo eziphathekayo zingafunyanwa kwezinye iiNkalo zeziFundo nakumava jikelele. ITeknoloji idlula imida yeNkalo yesiFundo yesithethe. Izisombululpo kwimiceli mngeni yobomi obuyinene zifuna inkqubo yezifundo kwaye oko kunikwa yiteknoloji kubafundi.
ITeknoloji inegalelo kuphuliseko lwabafundi ngokwengqondo nangokubonakalayo ukumelana nemiceli mngeni yoluntu lweteknoloji oluguqukayo. Ngenkqubo evulekileyo yesisombulo sengxaki iteknoloji inxulumanisa ukukwazi nokwenza ukuze ibe nakho ukunika abafundi amathuba ukuvelisa ubuchule bokusebenzisa nokuhlanganisa ulwazi lwabo nezakhono kwezinye iiNkalo zeziFundo kwimeko ezikhoyo neziphathekayo. Ngale ndlela baba ngabasebenzisi nabenzi beteknoloji, ubuchule bungasetyenziswa kwaye buphuhliseke ukuqhubela phambili kwiimeko ezahlukeneyo kubomi babo bonke. Iteknoloji ifuna inkqubo yokugqithiselo nokuzimisela.
ITeknoloji inika amathuba akhoyo kubafundi okusebenzisana noluntu lwabo nommandla ukunxulumanisa amava esikolo nehlabathi elibanzi. Ngokutyhilela abafundi kwiingxaki zenene bafunda ukwenza izigqibo, bangene kwiingozi ezibaliweyo, ukuvavanya iinketho zabo nokufumana iindlela zokulungisa iingxaki eziyinyaniso zehlabathi.
Kumgangatho wabo abafundi baba nengqiqo yeemfanelo zabo ezikolweni zabo, kwiintsapho zabo nakuluntu jikelele. Bafumana ukuzithemba kubuchule babo bokwenza izigqibo malunga nemibandela yeteknoloji kwaye bathabathe inxaxheba ngempumelelo ngabanye ngabanye nangokwamalungu amaqela kwiingxoxo-mpikiswano nemisebenzi yeteknoloji.
Ubumi obulungileyo
ITeknoloji inempembelelo kubomi bomntu wonke. Abemi abanobuchule beteknoloji banakho ukwenza izigqibo malunga nokusebenzisa nangokungasebenzisa kakuhle iteknoloji. Ngobuchule beteknoloji obukwiqondo eliphezulu bonke abemi baya kuphuhlisa ingqiqo yempembelelo yeteknoloji kubani nakuluntu kunye neziphumo zayo kwintlalo enxulumeyo, kwiimeko zoqoqosho nommandla. Ingqiqo yeteknoloji inika ukuveliwa kwezenzo eziyiliweyo nezicingiweyo ukuphucula uncedo lweteknoloji ebantwini nakummandla nokuphepha iziphumo ezingafunekiyo. Abafundi baphuhlisa uvakalelo kummandla kwaye bafunda ukuvavanya nokwenza ngokwezisombululo zeteknoloji ezifanelekileyo, ngoko baphuhlise uhlobo labaxhasi abagwebayo abafunwa luluntu lwethu.
Ngokuzibandakanya kwimisebenzi yeTeknoloji eklasini, abafundi baba nengqiqo yeendlela ezahlukeneyo eziyinyaniso apho abantu baphendula kwiteknoloji nakwiguqulelo, kwaye baxabise impembelelo yotshintsho lweteknoloji enayo kumaqela abantu ahlukeneyo. Baphuhlisa ingqiqo yeenkolelo, ukuxabiseka nezithethe zabanye abantu nendlela ezi ezithi ziphembelela ngayo uphuhliso lweteknoloji.
Ulawulo
Kwihlabathi leteknoloji eyandayo iNkalo yesiFundo kufuneka incede abafundi kwiinketho zabo nakwingqiqo yabo yokusebenzisa nokukhathalela iimveliso neenkozo ezikhoyo kubo.
IziPhumo zesiFundo
IsiPhumo sesiFundo soku-1
Umfundi uya kukwazi ukusebenzisa izakhono neenkqubo zeteknoloji ngokwemfanelo nangokusesikweni esebenzisa ulwazi nonxibelelwano.
Esi siPhumo zesiFundo sizixakekisa ngeziPhumo zesiFundo ezinguNdoqo ezihlanu zokuqala:
Ukuchonga nokusombulula iingxaki nokwenza izigqibo besebenzisa ingcinga enzulu neqiqayo.
Ukusebenza ngokufanelekileyo nabanye njengamalungu eqela, emibutho nluntu.
Ukuzicwangcisa nokuzilawula becwangcisa kwaye belawula nemisebenzi yabo ngokuthembekileyo nangokufanelekileyo.
ImiGangatho yokuHlola kwesi siphumo icwangciswe phantsi kwezakhono zeteknoloji ezihlanu ezihalnganisiweyo.
Ukuphanda
Ukuyila
Ukwenza
Ukuvavanya
Ukwazisa
Yonke imiGangatho yokuHlola kunye naleyo ikwisiPhumo sesiFundo sesi-2 nesiPhumo sesiFundo sesi-3 engezantsi zingaphunyelelwa ngamava okufunda asekelwe kwiprojekthi ezityhilela abafundi kuzo zonke iingqiqo zeNkalo yesiFundo ngendlela ehlanganisiweyo. Imisebenzi ekujoliswe kuyo ingasetyenziselwa ukufikelela kwimibandela ethile. Lo misebenzi kufuneka ujolise ekuphuhliseni izakhono ezithile.
IsiPhumo sesiFundo sesi- 2
IsiPhumo sesiFundo sesi-2 kwiTeknoloji sisiphumo esidwelisa imiGangatho yokuHlola yeNgqiqo noLwazi lweTeknoloji. Umfundi uya kukwazi ukuqonda nokusebenzisa ulwazi lweteknoloji olufanelekileyo ngokusesikweni nangokufanelekileyo.
ImiGangatho yokuHlola kwesi siphumo icwangciswe phantsi kwemixholo emithathu.
Izakhiwo
Ukulungisa
Izixokelelwano nolawulo
Abafundi kufuneka babe nakho ukubonisa ukuphumelela kwezi ziPhumo zesiFundo. ImiGangatho yokHlola kwinkqubo yokugqibezela umsebenzi weprojekthi ebambekayo
IsiPhumo sesiFundo sesi-3
Isiphumo sesiFundo sesi- 3 kwiTeknoloji ( iTeknoloji, uLuntu noMmandla) sisPhumo sesiFundo esidwelisa imiGangatho yokuHlola yeteknoloji kuluntu. Umfundi uya kukwazi ukubonisa ingqiqo kulwalamano phakathi kwenzululwazi, koluntu nommandla.
Abafundi kufuneka babe nakho ukubonisa ukuphunyelelwa kwezi ziPhumo zesiFundo. ImiGangatho yokuHlola ekwiimeko ezinxulumene ngqo kumsebenzi weprojekthi ephathekayo kwaye ingakumbi ngokuphanda nokuvavanya iingqiqo ezithile zomsebenzi weprojekthi ofunyanwa kwisPhumo sesiFundo soku-1.
IsiPhumo sesiFundo sesi-2 nesiPhumo sesiFundo sesi-3 zizixakekisa ngeziPhumo ezinguNdoqo
Ukusebenzisa inzululwazi neteknoloji ngokufanelekileyo, bebonakalisa ngokunzulu iimfanelo kummandla nempilo yabanye;
Ukubonisa ingqiqo yelizwe njengoluhlu lwezixokelelwano ezinxulumeneyo ngokunakana ukuba iimeko zokusombulula iingxaki azenzeki ngokwahlukeneyo.
ULWALAMANO PHAKATHI KWEZIPHUMO
Zonke iziPhumo zesiFundo zibalulekile kwaye kufuneka zenziwe zonke kunyaka ngamnye. IziPhumo zesiFundo zeTeknoloji zihlanganiswe ngokupheleleyo kwaye kufuneka zifundiswe ngalo ndlela. IsiPhumo sesiFundo soku-1 kufuneka sisetyenziswe ukuhlanganisa isiPhumo sesiFundo sesi-2 nesiPhumo sesiFundo sesi-3.
Njengokuba iziPhumo zesiFundo ezithathu zeTeknoloji zinxulumene, imiGangatho yokuHlola eyahlukeneyo evela kwiziPhumo zesiFundo ezithathu zingasetyenziswa kwiprojekthi enye, kodwa kufuneka kwenziwe oko ngendlela eya kuthi kunamathelane amava okufunda kwaye yenza iyunithi. Ukuhlanganiswa kwemiGangatho yokuHlola( njengoko kuzenzekela kwimeko enikiweyo) kufuneka inciphise umthwalo wokuyihlola.
Sisiqhelo esilungileyo kwiTeknoloji ukuhlanganisa imiGangatho yokuHlola yeziPhumo zesiFundo ezahlukeneyo. Oku kuya kuvumela uhlolo lwemibandela enxulumene ngokuzenzekeleyo ukuba yenziwe kunye.
Umzekelo : Abafundi abakwiBanga lesi-6 bangaziswa ngengxaki enxulumene nendawo yokuhlala. Izisombululo ezilindelekileyo ziya kubandakanya izakhiwo. Xa kuhlolwa inqanaba lophando lomsebenzi womfundi umvavanyi/abavavanyi kufuneka acinge ngemiGangatho yokuHlola edweliswe phantsi kwesiPhumo sesiFundo soku-1 ( isiphumo esingundoqo), kunye nemiGangatho yokuHlola yezAkhiwo yesiPhumo sesiFundo sesi-2 nomnye okanye engaphezulu kwezo zesiPhumo sesiFundo sesi-3. Jonga lo mzekelo ulandelayo.
Eminye imiGangatho yokuHlola yesiPhumo sesiFundo sesi-3, oko kukuthi iTeknoloji yemveli yintoni ephembelela ukwakhiwa kwendlu okanye kweheke yobuhlanti, njl.njl.kutheni kukho ezi zintozakhiwe ngendlela ethile kwezo zixhobo
Ezinye iingqiqo zesiPhumo sesiFundo sesi-2, oko kukuthi iingqiqo ezithile ezisekelwe kwiZakhiwo - njengoonxantathu, ukuqina, njl.njl.
Ukuvavanya imveliso yabo kwisiseko somtsalane bucala kwiTeknoloji isiPhumo sesiFundo sesi-3 ingaba iingcango zendlu isakhiwo zakhiwe kakhulu ngokwaneleyo ukuhlangabezana nezitulo ezihambayo?.
Ingqiqo ephandwayo yenkqubo yoyilo ibanzi kwaye ingajolisa kwiingqiqo ezithile kwiziPhumo zesiFundo ezahlukeneyo. Kumzekelo ongentla uphando lomfundi lungaquka:
Imeko yemvelaphi: Xa umyili enikwe ingxaki, isidingo okanye ithuba ucinga ngamancedo nezithintelo isisombululo seteknoloji enokusizisa ebantwini nakummandla. Umzekelo abafundi bangaphanda isizathu esingundoqo esinika ukuvela kwesidingo sokwakha indlu. Ziya kudwelisa amancedo alindelekileyo okwakha isakhiwo esinjalo, ziya kubonisa iingxaki ezilindelekileyo ezingabangelwa ngummandla.
Iimveliso ezikhoyo ezifanele ingxaki, isidingo okanye ithuba zingathelekiswa neengcamango zoyilo lwabo (ngubani owayo, yeyantoni, ijongeka njani, yenziwe ngantoni, iisebenza kakuhle kangakananiinganempembelelo kummandla).
Ulwazi nengqiqo yezixhobo ezifanele ukuxhasa imithwalo ubunzima, amandla. Bacinga indlela izakhiwo ezingenziwa zizinze ngayo ubukhulu obusisiseko , ii-ankile zomhlaba, nendlela ezingomelezwa ngayo kusetyenziswa amacwecwe asikwe ngokunqamleza, iintsika ezinqumlezayo, oophinye-phinye abangunxantathu, umgobo.
ITechnoloji yeMveli: Ichaza iimfano kwiingxaki nezisombululo kuluntu lwabo nolunye, mandulo, ngoku, kwixesha elizayo. ITeknoloji izixakekisa ngeziqhelo zemveli, ukubandakanyo nogcino.
Iimpembelelo zeteknoloji: Zicebisa iindlela zokuphucula iimveliso zeteknoloji okanye iinkqubo ukunciphisa iimpembelelo ezingakhiyo ebantwini kunye/okanye impilo yommandla.
Imitsalane kwiTeknoloji: Icebisa indlela iimveliso zeteknoloji okanye iinkonzo ezingenziwa zifikelele ngayo kwabo bathintwe ngoku.
IsiPhumo sesiFundo soku-1 sisiPhumo sesiFundo seTeknoloji esingundoqo. Sibonakalisa umongo weNkalo yesiFundo, ngoko siveyisha ubunzima obukhulu kunezinye. IsiPhumo sesiFundo sesi-2 nesiPhumo sesiFundo sesi-3 zithwele ubunzima bogxininiso obufanayo. Kulandela oko isiPhumo sesiFundo soku-1 sifuna ixesha elininzi elingaphezulu kwixesha lezi zibini. Ekubeni kunjalo zonke iziPhumo zesiFundo kufuneka zenziwe kwimeko ehlanganisiweyo. Zonke iziPhumo zesiFundo kwiTeknoloji zibalulekile kuba esinye sigqibezela esinye kwaye azinakufundiswa ngokwahlukanisa.
IsiPhumo sesiFundo
Ugqaliselo
Ubunzima
Inkcazelo
Ukuphanda
Ukuyila
Ukwenza
Ukuvavanya
Ukwazisa
Ukusetyenziswa kweNkqubo yoYilo kwenza isiseko sazo zonke iiprojethi/umsetyenzana/ umsebenzi. Esi siPhumo sesiFundo sithwele ubunzima obungaphezulu kwezi zibini.
Izakhiwo
Ukulungisa
Izixokelelwano nolawulo
Esi siphumo sizebenza ngokwakha nokusebenzisa ulwazi nezakhono kwiTeknoloji. Siyalingana ngobunzima nesiPhumo sesiFundo sesi-3 esingezantsi.
Esi siphumo sibonelela ngelungu lophando kwintsebenziswano phakathi kweteknoloji noluntu. Siyalingana ngobunzima nesiPhumo sesiFundo sesi-2 esingentla
IMIGANGATHO YOKUHLOLA
Le theyibhuli engezantsi inika isishwankathelo semiGangatho yokuHlola kwiTeknoloji. Qaphela ukuba itheyibhuli ibonakalisa umongo wemiGangatho yokuHlola kuphela. Iinkcukacha zemiGangatho yokuHlola yeBanga ngalinye KUFUNEKA ibhekiselele kwiNkcazelo yeNkalo yesiFundo.
Uludwe olupheleleyo lweziPhumo zesiFundo nemiGangatho yokuHlola enxulumeneyo ibonakaliswe kwiRNCS.
Isishwankathelo seempawu ezifunekayo kwimiGangatho yokuHlola kwiTeknoloji
Ukuphanda:
Ukufumana ulwazi ngokuphathelele kwingxaki okanye isidingo.
Ukuphanda ( ukuvavanya) iimveliso ezinxulumeneyo ezikhoyo.
Ukwenza iimvavanyo eziphathekayo
Ukusebenzisa ulwazi olufanelekileyo neTeknoloji yonxibelelwano
Izakhiwo:
Indlela izixhobo ezinokusetyenziswa ngayo ukwenza nokomelelza izakhiwo
Ukuyila:
Ukubhala ingxelo ecacileyo yokushwanakathela isidingo.
Ukubhala iiNkcukacha.
Ukucebisa izisombululo ezilindelekileyo.
Ukukhetha enye ngezizathu.
Ukulungisa
Indlela izixhobo ezingalungiswa ngayo ukuphucula iimpawu zazo
Iimpembelelo
Indlela izisombululo ezinempembelelo ngazo kuluntu nakummandla.
Ukwenza:
Ukuyila
Ukwenza izakhono
Ukhuseleko nokwenza okusebenzayo
Ukuvavanya:
Ukuvavanya iimveliso nokucebisa uphuculo
Ukuvavanya inkqubo nokucebisa uphuculo
IziXokelelwano noLawulo
Indlela izixokelelwano zoomatshi ezisebenza ngayo inzuzo.
Indlela izixokelelwano zombane ezisebenza ngayo.
Umtsalane bucala
Indlela iziombululo zingazizithintelo ngayo kumaqela athile neendlela ezilindelekileyo zokulungisa umtsalane bucala.
Ukwazisa:
Ukuvelisa izazobe nemizobo
Eminye imiGangatho yokuHlola ijolise kwiziPhumo ezinguNdoqo
Eminye inika amathuba okuphanda iTeknoloji yemveli
Ize eminye ikhuthaze umfundi ukuba abayile egcine engqondweni ummandla onempilo olungileyo
Imizekelo yemiGangatho yokuHlola equlathe ezinye zezi ngcinga:
Icebisa kwaye irekhodisha iindlela ezimbini ubuncinane bezisombululo zengxaki, zesidingo okanye zethuba ezinxulumana ngokucacileyo nesishwankathelo soyilo nakwiinkcukacha ezinikiweyo nezithintelo.
Ukufunda nokufundisa kwiTeknoloji kufuneka kugqalisele ekuphuhliseni ubuchule beteknoloji ukuze abafundi baxhotyiswe ukuba bamelane nemiceli mngeni yoluntu lweteknoloji. Njengoko lonke uphuhliso luzibonakalisa kwiimeko zoqoqsho, zopolitiko, zentlalo nezommandla wendalo kukho imfuneko yokuqonda unxulumano phakathi kweteknoloji nale mimandla.
Uphuhliso malunga nobuchule beteknoloji bubuchule beteknoloji. Kwikharityhulamu yeTeknoloji yoMzantsi Afrika ukuvelisa isisombululo ngxaki kulele embindini wobuchule. Ukuze ngale nkqubo sanelise izidingo neemfuno kufuneka sibe nengqiqo yendlela noncedo lweenketho zethu.
Ubuchule bokufundisa
Inkqubo yokusebenza kwiTeknoloji isekelwe kwiprojrekthi, oko kukuthi iiyunithi ezinamatheleneyo zomsebenzi zisasazwe kwixesha elandisiweyo. Nakubeni kunjalo kumathuba eprojekthi amadana kungayilwa ezimfutshane, ezakhiweyo kwaye ezigqalasele kwimisebenzi ukujolisa ekwakhiweni kwezakhono ezithile nakulwazi. Zonke iiprojekthi zeTeknoloji nemisebenzi yokufunda kufuneka iphuhlise ubuchule babafundi kwiziPhumo zesiFundo ezithathu. Ngenxa yenkqubo yohlanganiso kwikharityhulamu kwiTeknoloji, imisebenzi yohlolo ingazixakekisa ngomGangatho wokuHlola omnye okanye imiGangatho yokuHlola eliqela kuzo zonke iziPhumo zesiFundo. ImiGangatho yokuHlola ayinakuba nakho ukuzixakekisa ngayo lonke ixesha kwaye akulindelwanga ukuba kungafanelekanga ukuba yonke imiGangatho yokuHlola ibe nokuhlolwa ngalo lonke ixesha.
Kunjalo ukuphuhlisa ubuchule yinkqubo, ngoko abafundi kufuneka benikwe amathuba amaninzi okubonisa ubuchule kwiziPhumo zesiFundo. KwiTeknoloji kufuneka sijolise ekuphuhliseni izakhono zokugqithisela ezikhokelela kwintsebenziswano, kwindlela yenkqubo yokusombulula iingxaki kwiimeko ezininzi. Ukuba kufuneka siphumelele nawuphi umlinganiselo wempumelelo, ukufundisa nokufunda kufuna ngoko ukuba siphuhlise ngokukhutheleyo ubuchule kunxibelelwano, ekwenzeni iinketho, kubuchule bokubuza, ekutolikeni ulwazi nolwazi oluqokelelweyo, iimethodi nobuchule bokufunisela, izakhono zomlinganiselo osekelwe kuvavanyo, nobuchule bokuqiqa, njl. njl.
Ekufundiseni iTeknoloji inguquko kufuneka ibhekiselele ekujoliseni kumfundi. Utitshala kufuneka azise iingcinga ezintsha aze anike inkxaso kubafundi ukuba bazezele intsingiselo yezi zinto ngokwabo.
Ukufunda ngamava sisixhobo esinamandla ekuqinisekiseni ukufunda okunentsingiselo kwiTeknoloji. 'Ukuzimisela' kwiTeknoloji kufuneka kuthathelwe ukubhekiselela kukufunda - ngamava ngokuzibandakanya okuphathekayo ekuphandeni, ekuyileni, ekwenzeni, ekuvavanyeni nasekwaziseni/ekunxibelaneni iingcinga noyilo.
Kwiminyaka yokuqala yeTeknoloji abafundi kufuneka baqheliswe imisebenzi eya kwandisa ulungelelaniso lwezihlunu ezicekethekileyo. Ubuchule bokwenza nokusetyenziswa ngokukhuselekileyo kwezixhobo ezilula zokusika, zokubumba, zokusonga nokudibanisa izixhobo ezifana nephepha necwecwe kufuneka kuphuhliswe kweli nqanaba kwaye izakhono zokulinganisa zingafundiswa kwaye ziqheliswe. Abafundi kufuneka bakhuthazwe ukuba bacinge ngokuyiliweyo nangokunzulu xa beyila kwaye besenza izinto ezenziwa ngumntu (ii-atifethi). Izilumkiso ezikhuselekileyo kufuneka zikhuthazwe kubafundi ngalo lonke ixesha.
Kwinqanaba elilandelayo lokuphuhliswa kwabafundi kukuba bazame e ukubambana nendlela yenkqubo yokwenza iTeknoloji. Le nkqubo iya kunika imethodi ecetyisiweyo yokuqhubela phambili ukufunda kude kube kumgangatho weGETC. Abafundi kufuneka banikwe amathuba amaninzi okuphuhlisa ubuchule kwinkqubo yokuchonga iingxaki okanye izidingo, yokuvelisa izisombululo ekubeni bephengulula kwaye bephanda, yokwenza isisombululo ukufezekisa ingxaki okanye isidingo, yokuvavanya inkqubo nesisombululo ngokuphathelele kumlinganiselo, neyokunxibelelnaixesha lesenzo njengoko siqhuba. Xa bebandakanyiwe abafundi kule misebenzi bakha ulwazi nezakhono ekusebenziseni izixhobo nezinto zokwenza ngokukhuselekileyo ekuyileni nasekwaziseni nokusebenza nabanye njengelungu leqela. Njengokuba beqhubela phambili ubuchule bokuphanda obunobunkunkqele nokunika ingxelo kufuneka bekhuthaziwe.
Ootitshala kufuneka baqhubele phambili ukuphuhliswa komfundi kwinkqubo elungelelanisiweyo ejolise kuwo wonke umxholo oqukiweyo kwiNkalo yokuFunda ofana nesiziXokelelwano nokuLawulo ( ukuquka kwizixokelelwano zoomatshini, izixokelelwano zombane, izixokelelwano ezisebenza ngoxinzelelo lolwelo/ zomoya - kwiimeko zokwenza nezokunika iinkonzo), izakhiwo ukuquka isakhelo, iqokobhe, nokuqina/ubunzima, nokulungisa ukuquka izixhobo zendalo nezinokudityaniswa ezifana nephepha, icwecwe, iimpahla, ukutya, iiplastiki njl.njl.
Ukwenza iteknoloji ibe semxholweni kwaye ibe netsingiselo kangangoko kumfundi kufuneka kumiselwe iiprojekthi nophando olunzulu kwiimeko ezahlukeneyo. Njengokuba iteknoloji ingumzamo wabantu iimeko zeeprojekthi kufuneka zisekelwe:
Kwizidingo zabantu ezisisiseko: ukutya ( sisidingo sokutya nokusela), iimpahla ( sisidingo sokufudumala), ikhusi ( isidingo samakhaya, uluntu), ukhuseleko ( isidingo sokugcina ukhuselekile, ungenaxhala), ubunguwe ( sisidingo sobunguwe qobo/ukuba lilungu),
Izidingo zoluntu zokwakha isizwe nokhuphiswano lwehlabathi: iimeko zeprojekthi kufuneka ziquke: ubunguwe qobo/uluntu, Amalungelo oLuntu, uMmandla, ulwazi noShishino.
Enye kwenzi inganika iiprojekthi ezithile zokuhlola/zokuphonononga.
Nayiphi imeko yeprojekthi ekhethiweyo emayenziwe eklasini kufuneka inobunyaniso kwaye kube lula ukuyizalisekisa. Le mizekelo ilandelayo yeemeko ezilindelekileyo inikelwe ukuba ithathelwe ingqalelo. Izikolo zingasebenzisa ezinye zezi okanye zonke ukuvelisa iinkqubo zokufunda. Zingasebenzisa ezinye ezicinga ukuba zifaneleke kakhulu kwizidingo zazo okanye iimeko:
Impilo - indawo yokusebenza ekhuselekileyo, izicoci, amanzi acocekileyo, ukukhubazeka, ezococeko, umoya ococekileyo, ulondolozo, njl. njl.
Ukwenza - ifashoni, umyili wangaphakathi ukhuseleko, iimveliso, umatshini osebenza njengomntu, urhwebo, izixhobo ezisebenza ngombane, iinkonzo, ubutyebi njl.njl
Indawo yokuhlala - ikhusi, imozulu, ukhuseleko, ufikelelo, amakhaya, izixhobo, njl.njl.
Ulimo - imveliso, iimpembelelo zommandla, izixokelelwano zonkcenkceshelo, ukutya, ukucinga iinkozo njl.njl.
Amandla - umoya, ulawulo, ezinokuhlaziywa/ ezingenakuhlaziywa, ezelanga, izibaso zezinto ezaziphila kudala, irabha okanye i-asbestos njl.njl.
Uhlolo njengombandela wobulungisa
ITeknoloji izama ukwenza igalelo kwinjongo yoMzantsi Afrika yokulingana ngokwemfundo.
Ufikelelo lobulungisa kumathuba okufunda alinganayo: Ukulingana, ukuba iinkqubo zohlolo ziyafana kwaye zinobulungisa.
Iimiqathango engundoqo yohlolo yile:ubunyaniso, ukuthembeka, ubulungisa, ukucaca nobumvoco.
Ukuze uhlolo lunyaniseke:
Kufuneka luvelele izakhono ezininzi ezibanzi kunye nolwazi ezifuneka ekuboniseni ubuchule.
Kufuneka lube yinkqubo ehlanganisa ulwazi, izakhono, ukuxabiseka nokusetyenziswa kwazo okubonakalayo.
Kufuneka lwenziwe kubungqina obuqokelelwe kwiqela lamathuba kwaye kwiiimeko ezahlukeneyo.
Ukuze uhlolo luthembeke:
Iintlobo zohlolo kufuneka zijongwe kwaye zihlaziywe ukuqinisekisa ukuba kukho ukungaguquguquki kutoliko lobungqina.
Ukuthelekisa ubulunga bohlolo
Umceli mngeni ongundoqo wootitshala beTeknoloji kukufika kwizigwebo zohlolo zabafundi babo ezifana nezigwebo ezingenziwa ngabanye ootitshala kweso sikolo okanye kwizikolo ezahlukeneyo. INkalo yesiFundo yeTeknoloji kule njongo inika isikhokelo kwisimo ' seziPhumo zesiFundo' ' nemiGangatho yokuHlola'. Ukuhlolwa koku akubalulekanga kukwahlukaniswa ( uhlolo olungamasuntswana) kwaye yintlanganisela yale milinganiselo ebonisa ulwazi, izakhono, neembono ezona zifunwayo.
Uhlolo kwiTeknoloji kufuneka lwenze iinjongo ezimbini eziphambili:
Njengelungu elisembindini kwinkqubo yokufunda - ngokunika ingxelo kwinkqubela phambili, amandla nobuthathaka kwaye luncede emva koko.
Kwaye sisixhobo sokuqinisekisa ( kangangoko kunokwenzeka) umgangatho othile omiselwe ngaphambili wokuphumelela okwenzekileyo.
Olokuqala uhlolo kule luhlolo olwakhayo, olwesibini luhlolo olushwankathelayo. Jikelele, uhlolo belusetyenziselwa iinjongo zokwakha belungasetyenziselwa iinjongo zokushwankathela kuba bekusoloko kukho ukubandakanywa ngqo kukatitshal kwinkqubo yokwakha enokuthi oko sicinga ukuba siyakwazi ( nokunika ingxelo) ngokubhekiselele kumfundi.
Ukulawula uhlolo
Injongo yohlolo kukwenza izigwebo malunga nabafundi. Ezi zigwebo zisekelwe kubungqina obaneleyo ngokubhekiselele kwisiphumo nomgangatho ocingelwayo. Obu bungqina buvela kwiqela leemethodi zohlolo ezahlukeneyo kwaye kufuneka zandiswe ekuhambeni kwexesha. Umgangatho wobungqina ofunwa ukuba ufezekiswe uya kuxhomekeka kukubaluleka kwesigwebo esichanekileyo, oko kukuthi umgangatho wengozi onxulumene nesigqibio esimiselweyo sokuba bungakanani ubungqina obufunywayo kwaye kufuneka sibe ngqongqo kangakanani kubunyaniso nokuthembeka kobungqina.
Uhlolo kwiteknoloji kungaphezulu kunokuhlola amalungu awodwa. Ugxininiso logqaliselo kwimigangatho yokuHlola okanye ukuhlola imisebenzi ngaphandle kwemeko yokufunda akusayi kukhokela kwizigwebo ezithembekileyo zobuchule beteknoloji. Umqathango we-OBE othi, 'bonke abafundi bangafunda' kufuneka ube phambili kwingqiqo yethu yohlolo. Kule meko ifilosofi exhasa uhlolo iyajongwa nokokuba ubungqina bukho kwaye benzeka kweliphi iqondo. Kulandela ukuba uhlolo lweeprojekthi kufuneka lwenziwe njengokupheleleyo ( inkqubo nemveliso) kwaye kufuneka luzinge kwisimo.
Ukuze ubungqina bube nokuveliswa kufuneka kukho umsebenzi. Imisetyenzana okanye imisebenzi enjalo kuthiwa yimisebenzi yohlolo. ImiGangatho yokuHlola okanye amaqela emiGangatho yokuHlola eziPhumo zesiFundo kufuneka isetyenziselwe ukwenza izigwebo ngenkqubela phambili yomfundi. Kufuneka kuqatshelwe ukuba imiGangatho yokuHlola imisela ubuncinane ekufuneka buphunyelelwe kwibanga. Ootitshala bakhuthazwa ukuba balindele okungaphezulu kubafundi babo.
Iimethodi zohlolo olwakhayo kufuneka zivelelwe ngokuhamba kwexesha. Ukunika ingxelo kuyafuneka ngexesha ' lemisebenzi yokunceda' enika abafundi amathuba okuphuhlisa izakhonoe ebuchuleni bokwenza imisebenzi. Irekhodi elizingileyo lokwenziwa ngumfundi kwimisebenzi yohlolo enxulumene neziPhumo zesiFundo soku-1, sesi-2 nesesi-3 kufuneka ligciniwe kwaye kurekhodiswe njalo. Uhlolo olushwankathelayo lona lumele isigwebo esilungelelanisiweyo sempumelelo yabafundi kwixesha elinikiweyo, oko kukuthi ekupheleni kweeprojekthi.
Ukwenza uhlolo lugqalisele, lube nobulungisa kwaye lulawuleke inkathalo kufuneka ithathiwe ekuyileni iinkqubo zokufunda, iishedyuli zomsebenzi noyilo lwezifundo, nakwimethodi neendlela zokufundisa nakuhlolo. Kukho inguqulelo ecacileyo kwindlela yokuhlola iTeknoloji - efuna kulungiswe iimpawu eziphathekayo. Qaphela ukuba ubunzima kwinkqubo bunzima ngokuthe kratya kunemveliso ebonakalayo eyenziweyo. Xa kulolwa imveliso eyenziweyo ugqaliselo lusekusebenzeni kwemveliso nakwizakhono zokwenza ezibandakanyiweyo. Izigqibo zohlolo ezenziweyo kufuneka zigqalisele kubulunga.
Imiqathango jikelele yokuhlola kwiteknoloji ingashwankathelwa ngolu hlobo:
Uhlolo lobuchule bokwenza umsebenzi (isiPhumo sesiFundo soku-1) sisiqalo sezakhono oko kukuthi ngowuphi umgangatho wobuchule umfundi enze kuwo uphando, ukuyila, ukwenza, ukuvavanya nokunxibelelana.
Imisebenzi 'encedayo' equlathe ezinye iimpawu ezifunekayo ( ezifunyanwa kwisiPhumo sesiFundo sesi-2 nesesi-3) zihlola ikakhulu 'imveliso' yomsetyenzana okanye umsebenzi
Iimvavanyo kufuneka zisetyenziselwe ukuhlola ulwazi oluthile olusemxholweni kwaye oluyinyaniso kuphela kunye nezakhono ezithile. Iimvavanyo kufuneka zisetyenziswe kuphela kwiimeko apho zisemxholweni khona. KwiTeknoloji uvavanyo lungabandakanya iimvavanyo zephepha nosiba kunye nokuphathekayo.
Yenza uhlolo lwakho:
Luhlole ubuchule bokusebenzisa izakhono
Bahlole izakhono ngokwabo kwimeko.
Luhlole ulwazi ngokulusebenzisa kwimeko.
Luhlole umsebenzi ophathekayo ngokuqwalasela abafundi.
Ulwalamano phakathi kweziPhumo zesiFundo neeNtlobo zoHlolo
Ukunika ingxelo kuya kwenziwa ngokweeNkalo zeziFundo ( kweyethu imeko ngokweTeknoloji). Ukuze ube nako ukunika ingxelo kwiTeknoloji kuya kufuneka sirekhodishe inkqubela phambili kwiziPhumo zesiFundo ezithathu. ImiGangatho yokuHlola inika isikhokelo semigangatho yempumelelo kwaye isetyenziswa njengesixhobo sokuhlola iziPhumo zesiFundo. Sisebenzisa iintlobo zohlolo ezahlukeneyo ezichazwe kumaXwebhu eziKhokelo zeSizwe zoHlolo kwiGET. Le theyibhuli ibonisa ulwalamano olululo phakathi kweziPhumo zesiFundo neentlobo zohlolo
Uhlobo loHlolo
LO1
LO2
LO 3
Umsebenzi omiselweyo/uphando
Uphando olunzulu
Uvavanyo
Iprojekthi
Umsebenzi ophathekayo
Izikhokelo:
I - ukuphanda
D - ukuyila
M - ukwenza
E - ukuvavanya
C - ukunxibelelana/ukwazisa
UKOYISA IZITHINTELO EKUFUNDISENI, EKUFUNDENI NASEKUHLOLENI
Iphepha lengxelo likaRhulumente lesi- 6 kwiziDingo eZithile zeMfundo: Isixokelelwano sokwakha iMfundo noQeqesho oluQukanisayo lakhiwe kwifilosofi entsha yemfundo noqeqesho. Ukuqukanisa kuqwalasela iimfuno zomgaqo-siseko zokufikelela, zokulungisa, zobulungisa nemfumdo elinganayo kubo bonke. Ngaphandle kwezinxaxhi ezimbalwa abantu abadala bayakhuphisana kwindawo efanayo yomsebenzi. Le ndlela intsha yokucinga icace kakhulu ukuba bonke abafundi kufuneka bafundiswe kwaye bahlolwe kwikharityhulamu efanayo nakwisikhokelo sohlolo esifanayo. Ngokufutshane uqukaniso kukusuka ekuhleleni abafundi ngokweendidi ukuya kumaqela athile anikwa inkxaso. Ukuba abafundi bafunda iikharityhulamu ezahlukeneyo kwakuthunyelwa imiyalezo embaxa/entsonkothileyo malunga newonga labo esikolweni kunye newonga labo njengabafundi nabantu.
Nangona bonke abafundi kufuneka bakwazi ukuphuhlisa ubuchule bokusombulula ingxaki kwaye baye kufunda ukuyila izisombululo ezifanelekileyo, ukubonisa okuyiliweyo okuthile, abanye abafundi banganezithintelo ezinokunqanda ukuphuhliseka kwezakhono ezithile. Umfundi okhubazeke ngokwenkangeleko akanakulindelwa ukuba enze imisebenzi efuna iqondo eliphezulu lobuchule bezandla. Kwishishini umyili akenzi mveliso ayiyilileyo. Ukuvumela ukusetyenziswa kwezinye iindlela kungakukuthintela ezo zithintelo. Ngokunjalo ezinye iintlobo zohlolo ezifanelekileyo kufuneka zicingelwe abafundi abaneemfuno ezithile.
Izithintelo ekufundeni zidla ngokwenziwa kukungalungelelaniswa kweemeko eziphambili ezenza ukufunda. Ezi meko zezi: ikharityhulamu, ititshala, ummandla wokufunda nabafundi. nganye imeko inegalelo kwiimeko ezimisela impumelelo okanye ukusilela kukufundisa, kukufunda nakwinkqubo yohlolo. Iingqiqo ezingezantsi zijonga imibandela ebalaseleyo ingakumbi kwiTeknoloji kwaye zicebisa iindlela zokuzilungisa.
Ulwimi lokuFunda nokuFundisa (LOLT) neminye imibandela yolwimi
Ngokwembali nangokwepolitiki ulwimi yimeko ephambili ekwenzeni ikharityhulamu ingafikeleleki kubafundi abaninzi. KwiTeknoloji nokuba lulwimi lokufundisa abafundi kufuneka bavunyelwe ukuxoxa imibandela ( ukwazisa/ukunxibelelana ngeengcinga zabo) ngolwimi abalukhethileyo. Njengokuba abafundi bephuhliseka kufuneka bazi uLwimi lokuFunda nokuFundisa
Imithombo emininzi ikho ngesiNgesi kuphela, imbalwa ngesiBhulu kuze kungabikho namnye ngeeLwimi zesiNtu. Abafundi abanolwimi lokuFunda nokuFundisa olungesosiNgesi akufuneki ukuthintelwa kwabo kuqhutyelwe phambili ngokufuna batolike izalathisi zesiNgesi ziye kolunye ulwimi abalusebenzisayo.
Ubuchule bootitshala
Ekubeni ootitshala kwizikolo zoMzantsi Afrika bekulungele ukufundisa izifundo ezahlukeneyo ootitshala abaninzi beTeknoloji abonwabanga ngokufundiswa kweTeknoloji. Kukho ubuchule obuncinane ngokuphathelele kulwazi lomxholo, kwizakhono zokucinga nezakhono zezandla ezifanele iTeknoloji. Oku kudibana kovakalelo oluphantsi kunegalelo njengesithintelo ekufundeni. Ukwakha ubuchule kufuneka ootitshala baqale baqonde iTeknoloji xa beqhubela phambili ukwazi ukwenza iteknoloji.
Ikharityhulamu
Ekubeni kuvunyelwa ukwahlukana kwesixokelelwano semfundo esadlulayo kufuneka kunakanwe ulwazi lweefilosofi eziyixhasayo. Eneneni yayilungiselela amakamva amawalandele ( kodwa ngokobuhlanga) . Oku kushiye ilifa lokungathembeki komxholo wekharityhulamu kunye nootitshala abasokoliswa kukuziqhelisa iingcinga zoguqulo lweC2005. IRNCS yakhiwe 'ngezakhono eziphezulu nolwazi oluphezulu' kwaye kufuneka lufikeleleke kubo bonke abafundi. Izithintelo ekufundeni ngamanye amaxesha yikharityhulamu engenabumvoco.
Imithombo/ izixhobo zokufundisa
Enye yeemeko ezinqanda ukufikelela kwikharityhulamu yimithombo. Izikolo kufuneka ziqinisekise ukuba imithombo efunekayo ikho kubafundi nakootitshala. Le mithombo kufuneka ibe semxholweni nemeko yaseMzantsi Afrika, ifikelele kulwimi kwaye ifanele ubudala nomgangatho ekujoliswe kuwo. Bubunyaniso boluntu lwethu ukuba izikolo zinemigangatho eyahlukeneyo yemithombo/yobutyebi. Nangona kunjalo amaziko axhotyiswe ngokufanelekileyo akanasiqinisekiso sokwenza iiNkqubo zokuFunda ezinentsingiselo. Olona phawu lubalulekileyo olufunekayo kukuqinisekisa ukuba ukuzalisekiswa ngokwaneleyo kwazo zonke iiNkalo zeziFundo kuxhomekeka/kulele kwintelekelelo nokuzimisela kukatitshala obandakanyekayo. Isimo seNkalo yesiFundo yeTeknoloji ifuna ukuba utitshala abe nesisombululo- ngxaki sobuqu. Kwakho kufuneka abe nengqondo evulekileyo kwaye akulungele ukunakana iingcebiso ezilindekileyo zabafundi, akwazi ukuvumela abafundi ukuba baphuhlise iingcinga zabo. Kufuneka azilungiselele 'ukufunda nabafundi'. Ootitshala abanemigangatho emincinane ezixhobo bakwazile ukuphumelela iziPhumo zesiFundo zeTeknoloji ngokupheleleyo nangokufanelekileyo. Apho kufunwa umsebenzi othile ophathekayo intswelo yemithombo efanelekileyo inganegalelo ekusweleni ukufunda. Izikolo kufuneka zizame ukuphucula iinkonzo zazo ekuhambeni kwexesha kodwa akufuneki kwenziwe iinkonzo okanye izixhobo ezingekho mgangathweni njengekhuselo lwentsilelo yabo yokuphuhlisa ubuchule babafundi bokusombulula iingxaki okanye ukulungisa isidingo kwiimeko ezininzi xa kucingwa ngemibandela yokhuseleko, yomtsalane bucala, nenkcubeko. Ukuba imithombo ikho ootitshala kufuneka baxhotyiswe ekuyisebenziseni ngokufanelekileyo ukuze kwenzeke ukufunda
Ukongeza iNkalo yesifundo inika ootitshala amathuba agqibeleleyo okuphuhlisa nokuhlola iqela lamava anamandla. Abafundi baya kufunwa ukuba balawule imithombo efana nexesha, izinto ekwenziwa ngazo, abalingane, nezixhobo. Njengokuba abafundi beqhubela phambili kwiBakala leGET kufuneka kuveliswe izakhono zokucinga, zokuyila, nezokuhlalutya, kwaye izakhono zabo zokwazisa iziphumo zophando lwabo kufuneka zibe nobiunkunkqele obuthe kratya.
Isigama
Ukusetyenziswa okuchaneklileyo kwesigama kunye neemvumelwano ezisemgangathweni kuyakhuthazwa. Oku kulunge kakhulu kwizikolo zoluntu ekufuneka basebenzise imigangatho yeSABS. Apho iimpawu ilulwimi olungundoqo okukodwa okunxulumene nolwimi kunye nesigama esisetyenziswayo kufuneka kuvunyelwe. Iindawo zokufunda ezisebenzisa iincwadi zesikhokelo nezalathisi ezipapashwe kwamanye amazwe kucetyiswa ukuba zisebenzise unonophelo kuba zisebenzisa isigama neemvumelwano ezisekelwe kwimigangatho yaseYurophu okanye yaseMelika. Nakuba le migangatho neemvumelwano zingazezamazwe ngamazwe uninzi lwazo aluweli phantsi kweSABS.
Iintetho ezisoloko zithethwa zentlalo-qoqosho nezentlalo
UMzantsi Afrika kufuneka uphuhlise ezawo izakhono ezisekelweyo kwimfundo yeteknoloji. Amathuba engqesho kunye neemfuno zoqoqosho lwesizwe kumacandelo okwenza nawoshishino ogqitha kakhulu lawo anobuchule bemfundo ephakamileyo. Abasebenzi borhwebo abangenazakhono baninzi, ngoko kufuneka kwandiswe uqeqesho lwabasebenzi abaziqhelanise neteknoloji. Njengesizwe esikhulayo inye kuphela indlela esinokuthi siphumelele ngayo kukukhula kwimveliso yasekhaya ekrwada (GDP) yesizwe ngokwandisa iqela labavelisi bokuqala nabesibini. Ngoko isizwe sifuna abafundi abaninzi bangenele eli candelo libalulekileyo loqoqosho. Ngokwembali amantombazana ayebekelwa bucala kumacandelo eNzululwazi naweTeknoloji.Unxinzelelo loluntu luthomalalisile ngokuchasene nokubandakanywa kwamantombazana kokwakubonwa njengokuba 'lihlabathi lamadoda'. Ngokwembali nezinye iinkcubeko namaqela obuhlanga nazo zazingakhuthazwa ukuba zifumane ukufikelela kwiinkqubela phambili zobomi ( kwimfundo) zobugcisa. Abafundi abafumana 'izithintelo ekufundeni' ikwangabo basoloko bexelelwa ukuba abanakuphumelela nto ngaphandle kwezakhono eziphathekayo.
Izithintelo zemvelo ekufundeni ( ukukhubazeka kubafundi)
Isixokelelwano sethu semfundo khange sibe nampumelelo ekusebenzeni ngabafundi abanobunzima ekufundeni. Uluntu lwethu lwenze sakholelwa ukuba aba bafundi bafunyanwa kwizikolo 'ezizodwa', kodwa inyaniso epheleleyo yeyokuba uninzi lwabafundi abanezidingo ezizodwa bakwiiklasi zabafundi jikelele. Ukulungiswa kwiimethodi neendlela zokufundisa kunye nohlo kufuneka zenziwe zihlangabezane nokwahlukana kwabafundi. Oku kufuneka kubonwe kwimeko yohlanganiso nesixokelelwano semfundo equkanisiweyo esekelwe kubulungisa, kukufikelela nokulungisa. Izithintelo zisuka kukuswela imithombo ukuya kwenye okanye kweziliqela zezi: imiceli mngeni yentlalo, yenkangeleko neyengqondo. Kunjalo akukho hlabathi lilodwa, bonke abafundi kufuneka basebenze ngeziPhumo zesiFundo ezifanayo nemiGangatho yokuHlola efanayo. Nangona kunjalo indlela ekuhlolwa ngayo ubuchule babo ingahlukana. KwiTeknoloji kucetyiswa oku kulandelayo:
Ixesha elininzi - Kucetyiswa ukuba kwiimeko ezizodwa (ezithile) kucetyiswane neQela lokuXhasa leNqila ixesha elininzi elingavunyelwa ukugqiba iiyunithi zomsebenzi. Oku kungathetha ukuba iiprojethi ezipheleleyo ezimbalwa kufuneka zigqityiwe - indawo yeprojekthi ingathathwa ngumsebenzi omfutshane owakhiweyo ojolise kwimiGangatho yokuHlola ethile.
Ulwimi olukhethiweyo - Kuya kufuneka ukuba abafundi banike ubungqina ngomlomo okanye ngokubhala kumaxesha ngamaxesha. Kwiimeko apho uLwimi lokuFunda nokuFundisa ingelolwimi lweNkobe lomfundi kufuneka kwenziwe ulungiselelo lokuba umfundi aphendule ngolwimi alukhethayo. Oku kuya kusebenza nalapho ulwimi lomfundi luzimpawu. Oku kuya kuza nemiceli mngeni kunye nendlela eqinisekisa ukuba iimpendulo zibekwe endaweni.
Enye indlela 'yokwenza' imisebenzi ( ubuchule bezandla) - apho kungekho enye indlela yokuhlola ubuchule bezandla, kungafunwa ukuba abafundi abakhubazeke ngokwenkangeleko babonise ubuchule ngenye imeko. Oku kufuna kucingwe kuphela kwiimeko ezifanelekileyo. Imibandela yokhuseleko yingcinga ephambili; enye kukuzithemba/kukuzixabisa kwabafundi.
Abafundi abangaboni kakuhle - bangangakwazi ukufezekisa iimfuno zemisebenzi ethile kwiTeknoloji. Kwezo meko ubuchule obuthile babafundi kufuneka buqondisiswe kwaye indlela yokuhlola efanelekileyo yenziwe. Kwimeko ezininzi abafundi baya kukwazi ukwenza imisebenzi ethile ephathekayo. Aba bafundi kufuneka banikwe ixesha elaneleyo. Kwezinye iimeko umncedisi angasetyenziswa. Abancedisi abanjalo bangenza imisebenzi eyahlukeneyo, oko kukuthi itoliki ( kwimeko yolwimi lweempawu) yemibuzo, izishwankathelo okanye imiyalelo; ukwenza imisebenzi ephathekayo, njengonobhala abhale endaweni yomfundi; ukuvakalisa iingcinga zomfundi ngomlomo okanye ngolwimi lweempawu, njl. njl. okunye okungathathelwa ingqalelo yindlela ubungqina bohlolo obunokwazisa ngayo ( ngokuvakalayo, ngevidiyo, njl.njl).
Abafundi abaqhubela phambili ngesantya esicothayo kufuneka kuhlangatyezwane nabo. Abafundi abanjalo bafunyanwa kwiiklasi jikelele. Ekubeni iimethodi zokuhlola ezininzi zesesithethe zingasetyenziswa iindlela zokufundisa kufuneka zilungiswe ukuvumela umfundi ukuba afikelele kuwo onke amandla akhe afihlakeleyo.
UYilo lwesiFundo kwiTeknoloji lulandelelwano/uthotho lokufundisa olugqityiweye nolunamathelanayo, ukufunda nemisebenzi yohlolo eyenza indlela yokukhokela abafundi njengoko beqhubela phambili, ukuphucula ubuchule babo kwisisombululo sengxaki, ekuphandeni, ekuyileni nasekuveliseni izisombululo nokuvavanya nokuzazisa kwiimeko ezininzi.
ITeknoloji icebisa imifuziselo/imizekelo yokufundisa emibini ecacileyo :
Ukusebenzisa iiprojekthi zeTeknoloji: Iprojekthi yeTeknoloji ingasetyenziswa ukuphuhlisa yonke imiGangatho yokuHlola yesiPhumo sesiFundo soku-1, ngakumbi ummandla wolwazi wesiPhumo sesiFundo sesi-2 kunye neminye imiGangatho yokuHlola yesiPhumo sesiFundo sesi-3. Lo mzekelo ungasetyenziswa ukuphuhlisa zonke iziPhumo zesiFundo, kwaye uvumele ukulindeleka kokuzama imixholo yesifundo eyahlukeneyo kwisiPhumo sesiFundo sesi-2. Lo mfuniselo unakana kwakho ulindelo lokuba ummandla wolwazi zingahlanganiswa, oko kukuthi imiGangatho yokuHlola yesAkhiwo, neyokuLungisa yesiPhumo sesiFundo sesi-2 ingenziwa kwiprojekthi yokwakha. Izixokelelwano zombane nezoomatshini zingenziwa zombini ngexesha leprojekthi yokusebenza kukamatshini.
Ukusebenzisa uphando olunzulu: imisebenzi ethile ingasetyenziswa, ukuphuhlisa nokuhlola isakhono seTeknoloji ( umzekelo: ukuzoba), iingqiqo zolwazi, neembono nokuxabiseka. Ku;lo mfuziselo umsebenzi wophando olunzulu lungeziwa ukuphuhlisa eminye imigangatho yokuHlola yokuphanda ize eminye imiGangatho yokuHlola yokuvavanya yesiPhumo sesiFundo soku-1 kunye nayo yonke imiGangatho yokuHlola yeteknoloji, yoluntu nommandla yesiPhumo sesifundo sesi-3.
Imizekelo yale mifuniselo ibonisiwe kwicandelo lesi-5 nakwicandelo lesi-6.
Iinkqubo zeteknoloji nezakhono ezichazwe kwisiPhumo sesiFundo soku-1 zenza undoqo weNkalo yesiFundo kwaye kufuneka zisetyenziselwe ukwakha ukufundiswa kwazo zonke iziPhumo zesiFundo. Ootitshala kufuneka batyhilele abafundi kwiingxaki, izidingo okanye amathuba njengesiqalo. Kufuneka baqhubele phambili abafundi njengabafundi ababandakanyeka ekuveliseni okumisiweyo kwezisombululo ezisombulula iingxaki okanye ezanelisa izidingo. Ukufaneleka koyilo kufuneka buvavanywe. Njengoko kuchaziwe isiPhumo sesiFundo soku-1 zithwele ama-50% zogxininiso lobunzima kwiTeknoloji.
Iintlobo zohlolo ezahlukeneyo kufuneka zisetyenziswe. Kufuneka ziyilwe xa kuveliswa iNkqubo yokuFunda kunye neshedyuli yomsebenzi enxulumene nayokwaye kufuneka zibe yinxalenye efunekayo yoyilo lwesifundo. Uyilo lwesifundo kwiTeknoloji bubuchule obujolise ekuphuhliseni izakhono zomfundi kway iya kuthatha iqela leeveki ukuyigqiba. Iiprojekthi ezinkulu zingongezwa ngeeyunithi ezimfutshane ezijolise kukuphuhliswa kwesakhono ezithile okanye ulwazi ngaphandle kokuba yenziwe ngokwanelisayo. Le ndlela ivumela ukusetyenziswa kwamathuba andisiweyo ajolise kubafundi abenze kumgangatho ophantsi okanye ophezulu kokulindelweyo.
IsiPhumo sesiFundo sesi-2 sinika abafundi iimeko zolwazi ezininzi ekufuneka zisetyenzisiwe ukuvelisa iiNkqubo zokuFunda ezisemxholweni. Ibanga ngalinye liya kusebenza ngezAkhiwo, ukuLungisa neziXokelelwano noLawulo kwimigangatho yokuntsonkotha efanele ibanga. ImiGangatho yokuHlola inika isikhokelo semigangatho ekulindelwe ukuba abafundi bayiphumeze. Ingqiqo ethile phantsi kokuphanda kufuneka ikhethwe ngocoselelo ukuze imibandela ibe nentsingiselo kwaye ifaneleke kubafundi kwisikolo esithile.
Njengokuba ubuchule babo buphuhliseka kufuneka abafundi bacelwe umngeni ukuba batheth ngeembono ezibanzi ngokuthe kratya. Apho kunokwenzeka kufuneka abafundi babandakanywe kwiiprojekthi ezihlanganisa ukuLungisa, izAkhiwo neziXokelelwano noLawulo
Isiphumo sesiFundo sesi-3 siya kusoloko sihlanganiswa neemeko ezikwisiPhumo sesiFundo sesi-2
Abafundi kufuneka bacinge impembelelo yezisombululo zeteknoloji kuluntu nakummandla wendalo xa bevelisa izisombululo zabo. kufuneka kwakho bacinge ngefuthe lenkcubeko neeteknoloji zemveli kwiinketho ezenziwa ngabantu. Xa iingxaki , okanye izidingo ziqwalaselwa kubalulekile ukucinga ngesisombululo esifanelekileyo ngokuphathelelekwimithombo ekhoyo nakwimeko yabantu ababandakanyekayo. Abafundi kufuneka bakwazi ukucinga ngezidingo, ukufikeleleka, namanye amaqela njengoko beqwalasela iingxaki ezijongene namacandelo ahlukeneyo oluntu. Ukhuseleko lokusetyenziswa kwezixhpobo nezintyo kunye neempawu ezikhuselekileyo zoyilokufuneka ibe ngumlinganiselo obalulekileyo ovelela ukufundisa, ukufunda nokuhlola kwiNkalo yesiFundo.
Ukongeza kwisigqibo esithathiweyo ngokweziPhumo zesiFundo nemiGangatho yokuHlola, ixesha elabiweyo neemeko zokufundisa, zokufunda nohlolo ngexesha lamanqanaba oyilo lweNkqubo yokuFunda, iShedyuli yomSebenzi utitshala kufuneka acinge?.
Imeko enentsingiselo
Imithombo nokuvelisa imisebenzi yokufundisa nokufunda
Ubuchule bohlolo nezixhobo ezisetyenziswayo.
Le mibandela ithathelwe ingqalelo utitshala uya kukulungela ukuvelisa uyilo lwesifundo.
Iinkcukacha zimalunga nokulandelelanisa nomongo wokufundisa, wokufunda nemisebenzi yohlolo kwiNkalo yesiFundo yeTeknoloji. Ekusetyenzisweni koyilo lwesifundo utitshala uya kuqonda imibandela engakhange iqikelelwe. Abafundi bangavelisa isisombululo esingakhange sicingwe ngutitshala.eso siqalo asinakubekelwa ecaleni kuya kufuneka sidityaniswe kwaye siqwalaselwe xa kuyilwa iyunithi/iiyunithi ezilandelayo. Njegokuvelisa Nkqubo yokuFunda, uyilo lwesifundo ayiyonkqubo engaguquguqukiyo koko iyaqhubeka nokuguqulwa, ukubonakaliswa, ukuhlaziywa kwaye icokiswe.
ICANDELO 3
ISIGABA ESIPHAKATHI
UMFUNDI WESIGABA ESIPHAKATHI
IsiGaba esiPhathi sibalulekile kuba sinika iqela labafundi abathile eliphakathi kobudala obusi-8-14 kumabanga 4-6. Kwesi sigaba abafundi
Baba novakalelo ngendlela izenzo zabo ezinefuthe kwabanye;
Baqalisa ukucinga ngezidinga iminqweno nengcamango zabanye;
Banakho ukusebenza ngentsebenziswano ukugqiba umsebenzi weqela ngolwandiso olulula;
Banwabela ukucela umngeni ukuhlasela imisebenzi ngokuzimeleyo;
Baqalisa ukuvelisa iminqweno yabo yokulawula ukufunda kwabo;
Bazama ukwanelisa ukufuna ulwazi ngehlabathi elibangqongileyo ngokuthabatha inxaxheba ekhutheleyo nokuphanda nzulu kwinkqubo yokufunda;
Baqalisa ukufuna ukuzilungisa noxa bebonakalisa ukuzenzela nokuyila;
Baba nokucinga nzulu kwaye banocwangco kwiimbonakalo yabo;
Bandisa ukuba nakho ukusebenzisa iimethodi ezifunyenweyo kwiimeko ezintsha ;
Bandisa ukuba nakho ukufikelela, ekurekhodisha nasekuguquguquleni ulwazi;
Bandisa ukuba nakho ukuphanda, ukuthelekisa nokuhlola nzulu;
Kwesi siGaba abafundi baqondana neNkqubo yokuYila. Le nkqubo iza kubanika indlela yokuqhubela phambili ukufunda ukuya kutsho kwinqanaba leGETC. Abafundi kufuneka banikwe amathuba amaninzi okuphuhlisa ubuchule kwinkqubo yengxaki okanye ukuchongwa kwezidingo, ukuphuhlisa izisombululo ekubeni ephengulula kwaye ephanda, ekwenzeni isisombululo sokufezekisa isidingo okanye ingxaki, ukuvavanya inkqubo nokusombulula ngokuphathelele kumlinganiselo nokwazisa ukuhamba kwesenzo njengoko siqhuba. Xa bebandakanywe kule misebenzi abafundi banyusa ulwazi nezakhono ekusebenziseni zixhobo nezinto ekwenziwa ngazo ngokukhuselekileyo, ekuyileni, nasekwaziseni, kwintsebenziswano nabanye njengamalungu eqela.
Ootitshala kufuneka baqhubele phambili ukuphuhliswa komfumfundi kwinkqubo elungelelanisiweyo ejolise kumxholo wonke oqukwe kwiNkalo yesiFundo, osiziXokelelwano nokuLawulo ukuquka kwizixokelelwano zoomatshini, izixokelelwano zombane, izixokelelwano ezisebenza ngoxinzelelo lolwelo/ zomoya, kwiimeko zobomi benene ezifana nezixokelelwano zokwenza nezokunika iinkonzo, izakhiwo ukuquka isakhelo, iqokobhe, nokuqina/ubunzima, nokulungisa ukuquka ukutya, iimpahla kunye nezixhobo ezifana necwecwe, isinyithi neeplastiki.
IZINTO EZINYULIWEYO ZEENKQUBO ZOKUFUNDA KWISIGABA ESIPHAKATHI
Eli candelo linika izikhokelo zokuvelisa iNkqubo yokuFunda kwisiGaba esiPhakamileyo. Zintathu izinto ezinyuliweyo zokuvelisa iNkqubo yokuFunda ekuxoxwa ngazo kweli candelo. Xa kuyilwa/kusenziwa iNkqubo yokuFunda, iShedyuli yomSebenzi okanye uYilo lwesiFundo kubalulekile ukukhumbula ukuba imisebenzi yoHlolo nokurekhodisha okwenziwa ngumfundi kuyilwa njengenxalenye yemisebenzi ephuhliswayo.
Nangona iSebe leMfundo linika izikhokelo kumgangatho wesizwe, amaphondo aya kuvelisa ezawo izikhokelo apho kuyimfuneko ukuhlangabezana neyantlukwano. Izikolo singacebisa iqela kunye nesimo seeNkqubo zokuFunda ezihlanganisiweyo ezisekelwe kwimeko yesikolo sabo. Ezi Nkqubo zokuFunda zihlangeneyo kufuna ziqinisekise ukuba iziphumo zeNkalo yesiFundo nganye ezimiselweyo kusetyenzwa ngazo ngentsingiselo nangokuqonda.
Injongo yokuvelisa iiNkqubo zokuFunda ezihlangeneyo kukulungisa oku kulandelayo:
Nangona iiNkalo zeziFundo zisibhozo kunye nomamandla wazo wolwazi, kubalulekile ukukhumbula ukuba ulwazi aluzimelanga lodwa. Kukho ukudibana okuzenzekelayo phakathi nangokudibeneyo neeNkalo zeziFundo, kwaye ulwazi kwenye iNkalo yesiFundo isemxholweni kwaye ingasetyenziswa ukuphumelela iziphumo kwenye iNkalo yesiFundo.
Xa uyila kuluncedo ukucinga ngeziPhumo zesiFundo ezikwenye iNkalo yesiFundo ukutyebisa enye iNkalo yesiFundo. Unxulumano kufuneka lubonisa ukudibana okuzenzekelayo kwaye akufuneki ukuba unxulumano lunyanzeliswe ngenxa yokunxulumana nenye iNkalo yesiFundo.
Ukusebenzisa ukhetho lohlanganiso kuvumela ulawulo olululo lwestafu esikhoyo kunye nemibandela yokusindisa kwimeko yesikolo eyahlukeneyo ekhoyo. KwisiGaba esiPhakathi oku kunokwenzeka:
Utitshala om-1 unoxanduva lokufundisa zonke iiNkalo zeziFundo kwibanga
Utitshala om-1 unoxanduva lokufundisa ngaphezu kweNkalo yesiFundo kumabanga awahlukeneyo
Utitshala om-1 ufundisa ngokudibene ngokweeNkalo zeziFundo kwaye ngokudibene ngokwamabanga
Kungakho ezinye izicwangciso kwizikolo ezahlukeneyo.
Ezi nketho zazisiweyo okuthethi ukuba zilungisa ezi meko ingakumbi xa ootitshala bevelisa ngokwabo iNkqubo yokuFunda.
Kuyaqondwa ukuba iiNkalo zeziFundo ezisibhozo KUFUNEKA zizalisekiswe kwisiGaba esiPhakathi. ZiiLwimi neMathematika kuphela eziya kuba ziNkqubo zokuFunda ezahlukileyo. Kubalulekile oku kwiinjongo zokunika ingxelo nokurekhodisha. Nokokuba iiNkalo zeziFundo zihlanganiswe ukunika ingxelo kwenziwa ngokweziPhumo zesiFundo zeNkalo yesiFundo nganye. Ootitshala kufuneka barekhodishe ukwenziwa ngokweziPhumo zesiFundo nemiGangatho yokuHlola ekhethiweyo ekuphuhliseni umsebenzi.
Kuthetha ntoni ukuhlanganisa iiNkalo zeziFundo
Ukuhlanganisa iiNkalo zeziFundo kufuneka kwandise ulwazi, izakhono, iimbono nokuxabiseka ezendeliseliswe kwiziPhumo zesiFundo zeNkalo yesiFundo nganye. IziPhumo zesiFundo ziguqulelwe kwimiGangatho yokuhlola ehambelana nebanga ngalinye nangona ukuyila kuqala ngeziPhumo zesiFundo, nendlela imiGangatho yokuHlola ehlanganiswe ngayo ibalulekile. Eminye imiGangatho yokuHlola ingazimela ekubeni eminye ingahlanganiswa nemiGangatho yokuHlola yezinye iiNkalo zeziFundo.
Umxholo weNkalo yesiFundo, iingqiqo okanye imixholo AZIZOSIQALO xa kuyilwa uhlanganiso. Nangona kunjalo zindlela ezibalulekileyo zokuphumelela iziphumo kwaye kufuneka zithathelwe ingqalelo njengenxalenye yokuyila. INkalo yesiFundo nganye ineengqiqo zayo nommandla wolwazi kodwa ukuphumelela ulwazi lodwa ngaphandle kokuphuhlisa izakhono ezifanelekileyo ayikuko esikuzamayo kwikharityhulamu esekelwe kwiziphumo.
Ukuhlanganisa iiNkalo zeziFundo kwiiNkqubo zokuFunda ziya kuba neentsingiselo ekuyileni.
Intsingiselo yoyilo
Xa kuyilwa kubalulekile ukuthathela ingqalelo oku kulandelayo:
Utitshala uzazi kangakanani ezinye iiNkalo zeziFundo ukuze abe nakho ukuhlanganisa nokuhlola ngokufanelekileyo.
Ubulumko bezinye iiNkalo zeziFundo kufuneka bugciniwe kwaye ukufunda kwiNkalo yesiFundo nganye akufuneki kufakwe engozini.
Ukugqitywa kweziPhumo zesiFundo kunye nemiGangatho yokuHlola kwiNkalo yesiFundo nganye kufuneka buqinisekiswe.
Uyilo lohlolo lwenziwe njengenxalenye yokuyila imisebenzi. Oku kubalulekile xa kuhlanganiswa ngokudibene ngokweeNkalo zeziFundo nakuhlanganiso kwiNkalo yesiFundo. Kubalulekile ukuphepha ukusindisa ukufundisa nokufunda nokokuba ootitshala benza 'ngaphezulu' uhlolo.
Uyilo lufuna ukubandakanya bonke ootitshala esikolweni kunye/okanye kumgangatho webanga.
Ixesha elisetyenzisiweyo kufuneka luhambisane nomgaqo wesizwe.
Iindlela ezahlukeneyo ekufundiseni nasekufundeni zingasetyenziswa ukuxhasa umsebenzi waseklasini. Umzekelo ukuphanda nendlela esebenzayo yokufundisa iNzululwazi ngezoBugqi bungangcono kwiziPhumo zeziFundo.
Ukusetyenziswa okufanelekileyo kwemithombo kufuneka kuyilwe kwaye loo mithombo engekhoyo kodwa efunekayo kufuneka ichongwe kwaye inikwe.
Izinto ezinyuliweyo emazithathelwe ingqalelo
Ezi zinto zinyuliweyo zilandelayo ziyacetyiswa kuhlanganiso ( okanye ukudibanisa) lweeNkalo zeziFundo kwiiNkqubo zokuFunda, khumbula ukuba iiLwimi neMathematika ziNkqubo zokuFunda ezizimeleyo. Ukuyila iNkqubo yokuFunda ehlangeneyo kusoloko kuqala ngokuchonga nokudibanisa iziPhumo zesiFundo ezifanelekileyo zezo Nkalo zeziFundo zihlanganiswayo. Nokokuba kuyilwa ukusukwa kwiNkqubo yokuFunda kusiyiwa kuYilo lwesifundo ootitshala baqalisa ngokuhlanganisa iziPhumo zesiFundo nemiGangatho yokuHlola.
Ukhetho 1: IiNkqubo zokuFunda zivela kwiiNkalo zeziFundo
Oku kuthetha ukuba iiNkalo zeziFundo ziiNkqubo zokuFunda ngokwazo. Oku akuthethi ukuba akukho mathuba ohlanganiso kwiNkqubo yokuFunda ingakumbi ukuba luza kutyebisa ukufundisa nokufunda. Kolu khetho ootitshala bangafuna ukuhlanganisa iziPhumo zesiFundo nemiGangatho yokuHlola kwi-EMS. Isimo se-EMS sifuna ukuba iinkangeleko ezithile zenziwe njengemicimbi ye-EMS ezibangela uhlanganiso kwiNkalo yesiFundo ngokwayo.
Ootitshala bahlola okwenziwa ngumfundi okuhambisana nemiGangatho yokuHlola kwaye banike ingxelo ngokweziPhumo zesiFundo.
Ukhetho 2: Enye iNkalo yesiFundo ihlanganiswe nenye iNkalo yesiFundo
Umzekelo:
INzululwazi ngezoQoqosho noLawulo neTeknoloji okanye
INzululwazi ngezoQoqosho neNzululwazi ngezeNtlalo okanye
IsiFundo ngezoBomi nobuGcisa neNkcubeko okanye naluphi uhlanganiso lweeNkalo zesiFundo.
Kolu khetho iziPhumo zeziFundo zazo zombini iiNkalo zeziFundo ziyalingana kwaye imiGangatho yokuHlola efanelekileyo iyahlanganiswa. Kukho iimeko kwiNkqubo yokuFunda ezihlanganisiweyo apho ezinye iziPhumo zeziFundo zinokwenziwa ngokwahlukeneyo.
Ootitshala abanako ukubhala iziPhumo zeziFundo ezitsha okanye imiGangatho yokuHlola emitsha.
Bahlola ngokwemiGangatho yokuHlola ehlanganisiweyo kwaye barekhodisha ngokwemiGangatho yokuHlola njengoko ichaziwe kumsebenzi okanye kumsetyenzana. Banika ingxelo ngokweziPhumo zesiFundo.
Ukhetho 3: Uhlanganiso lwexesha elifutshane nezinye iiNkalo zeziFundo
Kolu khetho kukho uhlanganiso lwexesha elifutshane ngokudibeneyo ngokweNkalo zeziFundo ukwenzela utyebiso apho ukuqhangamshelana kuzenzekelayo kunye neziPhumo zesiFundo nemiGangatho yokuHlola.
Umzekelo:
okanye naluphi uhlanganiso
Ootitshala bahlola kwaye barekhodisha ngokweziPhumo zesiFundo nemiGangatho yokuHlola yeNkalo yesiFundo nganye ethe yahlanganiswa. Ukunika ingxelo kwenziwa ngokweziPhumo zesiFundo. Le mizekelo ilandelayo inika imizekelo yendlela iinketho eziyilwe ngayo kwiiNkalo zeziFundo ezahlukeneyo.
UMZEKELO WENKQUBO YOKUFUNDA
Umfundi weBanga lesi-6 wesiGaba esiPhakathi kwiNkalo yeTeknoloji
Kwesi siGaba abafundi baqondana neNkqubo yokuYila. Le nkqubo iza kubanika indlela yokuqhubela phambili ukufunda ukuya kutsho kwinqanaba leGETC. Abafundi kufuneka banikwe amathuba amaninzi okuphuhlisa ubuchule kwinkqubo yengxaki okanye ukuchongwa kwezidingo, ukuphuhlisa izisombululo ekubeni ephengulula kwaye ephanda, ekwenzeni isisombululo sokufezekisa isidingo okanye ingxaki, ukuvavanya inkqubo nokusombulula ngokuphathelele kumlinganiselo nokwazisa ukuhamba kwesenzo njengoko siqhuba. Xa bebandakanywe kule misebenzi abafundi banyusa ulwazi nezakhono ekusebenziseni zixhobo nezinto ekwenziwa ngazo ngokukhuselekileyo, ekuyileni, nasekwaziseni, kwintsebenziswano nabanye njengamalungu eqela. Ootitshala kufuneka baqhubele phambili ukuphuhliswa komfumfundi kwinkqubo elungelelanisiweyo ejolise kumxholo wonke.
Iveki
IBanga 4
LO 1 -
LO 2 -
LO 3 -
Imeko -
Uphando olunzulu 1
Imeko -
Uphando olunzulu 2
LO 1 - I, D, M, E, C
LO 2 - IziXokelelwano noLawulo-
zoomatshini
LO 3 - Iimpembelelo
Imeko - Izixhobo zokusasaza
LO 1 - I, D, M, E, C
LO 2 - UkuLungisa
LO 3 - Iimpembelelo
Imeko - Umdlalo
LO 1 -
LO 2 - IZakhiwo
LO 3 -
Imeko -
Iveki
IBanga 5
LO 1 - I, C
LO 2 -
LO 3 - Imitsalane bucala neTeknoloji yeMveli
Imeko - izixhobo zokusasaza
Uphando olunzulu 1
Imeko -Ukwenza
Uphando olunzulu 2
LO 1 -
LO 2 - UkuLungisa
LO 3 -
Imeko - LO 1
LO 1 -
LO 2 - IziXokelelwano noLawulo- oomatshini
LO 3 -
Imeko -
Iveki
IBanga 6
LO 1 - D, M, E, C
LO 2 - Izakhiwo nokulungisa
LO 3 - Imitsalane bucala neTeknoloji yeMveli
Imeko - impilo
Uphando olunzulu 1
Imeko -Ukwenza
Uphando olunzulu 2
LO 1 - I, M, , C
LO 2 - Izixokelelwano nolawulo-
Ukusebenza ngoxinzelelo lolwelo nokulungisa
LO 3 - Imitsalane bucala neTeknoloji yeMveli
Imeko - impilo
Uphando olunzulu 1
Imeko -Ukwenza
Uphando olunzulu 2
LO 1 -
LO 2 - Izixokelelwano nolawulo
LO 3 -
Imeko - Ukumba-
LO 1 - I, D, M, E, C
LO 2 - Ukulungisa
Imeko - Ukhenketho
Umfundi weBanga lesi-6 wesiGaba esiPhakathi kwiNkalo yeTeknoloji
Kwesi siGaba abafundi baqondana neNkqubo yokuYila. Le nkqubo iza kubanika indlela yokuqhubela phambili ukufunda ukuya kutsho kwinqanaba leGETC. Abafundi kufuneka banikwe amathuba amaninzi okuphuhlisa ubuchule kwinkqubo yengxaki okanye ukuchongwa kwezidingo, ukuphuhlisa izisombululo ekubeni ephengulula kwaye ephanda, ekwenzeni isisombululo sokufezekisa isidingo okanye ingxaki, ukuvavanya inkqubo nokusombulula ngokuphathelele kumlinganiselo nokwazisa ukuhamba kwesenzo njengoko siqhuba. Xa bebandakanywe kule misebenzi abafundi banyusa ulwazi nezakhono ekusebenziseni zixhobo nezinto ekwenziwa ngazo ngokukhuselekileyo, ekuyileni, nasekwaziseni, kwintsebenziswano nabanye njengamalungu eqela. Ootitshala kufuneka baqhubele phambili ukuphuhliswa komfumfundi kwinkqubo elungelelanisiweyo ejolise kumxholo wonke.
Iveki
IBanga 4
NS LO1 - Ukwenza uphando nokuqokelela ulwazi; ukuhlola okunokulindelwa kwizixhobo ezikhoyo ukufumanisa ukuba zinokusetyenziswa njani
Ukhuseleko: Uluntu olulimayo kwlali yaseGagame iqhele ukulahlekelwa ziigusha zabo, iinkomo neebhokhwe ngenxa yeengozi
NS LO 2 - Ukukhumbula ulwazi olunentsingiselo
Tech LO 1- Ukubhala okanye ukwazisa ngoncedo ingxelo emfutshane ecacileyo yokuveliswa kweemveliso
Tech LO 1- Ukwenza, ukuvavanya nokwazisa
Iveki
IBanga 5
Imeko: Izixhobo nokuLungisa
NS LO 2 - Ukuqonda impembelelo yeTeknoloji neyeNzululwazi, ukuchonga iimpembelelo ezakhayo nezingakhiyo zoPhuhliso lweNzululwazi
Tech LO 1- Ukucebisa nokurekhodisha izisombululo
NS LO 2 - Ukukhumbula ulwazi olunentsingiselo
NS LO 2- Ukutshatisa iziXokelelwano zoomatshini kwinkcazelo yokushukuma kwzoUkwenza, ukuvavanya nokwazisa
Iveki
IBanga 6
NS LO1 - ukuvavanya ulwazi nokwazisa okufunyanisiweyo.
NS LO 2 - Ukukhumbula ulwazi olunentsingiselo
Imeko: Ukwenza amaphepha/iplastiki/izihlangu nokuzisebenzisa
UMZEKELO WEESHEDYULI ZOMSEBENZI
Umzekelo weShedyuli yomSebenzi yeTeknoloji yeBanga lesi-6
Ngezantsi kukho umzekelo weShedyuli yomSebenzi ecatshulwe kwiNkqubo yokuFunda yeTeknoloji yesiGaba esiPhakathi. Lulwandiso olunzulu loyilo lwexesha elinikiweyo. Iqaphela ukuba asikhange sibonise lonke uhlanganiso nezinye iiNkalo zeziFundo. Ootitshala baya kuhlanganisa naluphi inani lweeNkalo zeziFundo.
IShedyuli yomSebenzi yeTeknoloji yeBanga lesi-6 Unyaka 2003
Ixesha lokufundisa elikhoyo ( iiyure ngokwe%): ??. Iiyure: ???? Iiveki: 2
Izidingo zabafundi:
Jikelele : Ezinye iindlela zokuhlola ezihlangabezana neentlobo ezahlukeneyo zabafundi
Iveki
Ibanga 6
LO 1- I, D, M, E, C
LO 2- Ukulungisa
LO 3: Ezemveli
ITeknoloji: Ukuphanda indlela ukumba okukhoyo kunganempembelelo ngayo kubutyebi bendalo nommandla obonakalayo. Ukuphanda indlela ukumba kuphembelela ubomi boluntu ngogxininiso oluthile: kwisini, kumalungelo oluntu, kuhlanga noqoqosho
Imeko: ukumba
Uhlobo lohlolo : Ukuphanda
Izixhobo zokufundisa: izixhobo zokusasaza zombane nezishicilelweyo, ithala leencwadi nabantu abadala ekuhlaleni
LO 1- I, D, M, E, C
LO 2- Ukulungisa
LO 3: Ezemveli
ITeknoloji: Ukuphanda inkqubela phambili yobomi engalandelwa xa kusetyenzwa emigodini. Ukuphanda iintlobo nesimo sezifo ezibangelwa ikakhulu lushishino lomgodi
Imeko: Inkqubela phambili yobomi
Uhlobo lohlolo : Ukuphanda
Izixhobo zokufundisa: izixhobo zokusasaza zombane nezishicilelweyo, ithala leencwadi nabantu abadala ekuhlaleni
Umzekelo weShedyuli yomSebenzi yeTeknoloji neyeNzululwazi yeBanga lesi-6
Ngezantsi kukho umzekelo weShedyuli yomSebenzi ecatshulwe kwiNkqubo yokuFunda yeTeknoloji yesiGaba esiPhakathi. Lulwandiso olunzulu loyilo lwexesha elinikiweyo. Iqaphela ukuba asikhange sibonise lonke uhlanganiso nezinye iiNkalo zeziFundo. Ootitshala baya kuhlanganisa naluphi inani lweeNkalo zeziFundo.
IShedyuli yomSebenzi yeTeknoloji yeBanga lesi-6 Unyaka 2003
Ixesha lokufundisa elikhoyo ( iiyure ngokwe%): ??. Iiyure: ???? Iiveki: 2
Izidingo zabafundi:
Jikelele : Ezinye iindlela zokuhlola ezihlangabezana neentlobo ezahlukeneyo zabafundi
Iveki
IBanga 6
Ukuphanda ekwenziwa ngayo iimveliso ezifana nezihlangu, iplastiki okanye iphepha
Imeko: Ukwenza
Ukucebisa iindlela zokuphucula iimveliso zeTeknoloji
UMZEKELO WOYILO LWESIFUNDO
Umzekelo woYilo lwesiFundo seNzululwazi neTeknoloji lwesiGaba esiPhakathi
UYILO LWESIFUNDO
IiNkalo zeziFundo: INzululwazi neTeknoloji IBanga??.
Ixesha: ??????. Umhla/iveki????????????????
IziPhumo zesiFundo
NS LO2 - Ukwenza uphando nokuqokelela ulwazi
Ukwenza uvavanyo olulula okanye uvavanyo
Ukuvavanya ulwazi nokwazisa okufunyenweyo
Imigangatho yokuhlola
Uhlanganiso:
Ummandla
IMathematika
LO
Ukujonga ngemva:
Izakhono zokuphanda nezohlalutyo olunzulu
Ukujonga phambili:
Ubuchule bokujonga imveliso eninzi nehlala ixesha elide
Imeko: Ukwenza
Imisebenzi yohlolo:
Ukungeniswa kokufunyenweyo ngabafundi
Ukuvelisa iphepha lemibuzo lokuqokelela ulwazi
Abafundi bazisa ngomlomo
Abafundi babonisa iimveliso zophando ezahlukeneyo ezifunyenwe kumaphepha-ndaba nakwizixhobo zosasazo
Iintlobo zohlolo: Ukuphanda
Imithombo/ izixhobo zokufunda: imithombo yezixhobo zokusasaza zombane, izixhobo zokusasaza zokushicilelweyo, nemithombo yabantu
Amathuba andisiweyo:
Ukuyila ngcono imveliso
Ulwazi olungcono lweenkcubeko ezahlukeneyo
Ukuyila ummandla ofanelekileyo wokufundisa nokufunda
Ukuqondwa ngcono kwabafundi ngootitshala
Usebenziso olufanayo lwezixhobo zokufunda
Okubonakaliswa kutitshala:
Indlela engcono yokwenzeka kokufundisa nokufunda
Uyintoni umgangatho wezakhono zokuphanda wabafundi
Ilunge kangakanani inkqibo yam yokufunda ukulungiselela abafundi ukuba baphumelele iziphumo ezifunwayo
Kokuphi okufuneka kuqinisiwe kwaye kufuneka kuqiniswe njani
Bekho unxulumano olululo phakathi komsebenzi ogqithileyo nomsebenzi wangoku
Umzekelo woYilo lwesiFundo seTeknoloji sesiGaba esiPhakathi
UYILO LWESIFUNDO
Ixesha: ??????. Umhla/iveki????????????????
IziPhumo zesiFundo:
Tech LO 1- Ukwazisa okanye ukubhala isishwankathelo soyilo
Uhlanganiso:
Ummandla
Imathematika
LO
Ukujonga ngemva:
Izakhono zokuphanda nezohlalutyo olunzulu
Ukujonga phambili:
Ubuchule bokujonga imveliso eninzi nehlala ixesha elide
Imeko: Ukwenza
Imisebenzi yohlolo:
Ukungeniswa kokufunyenweyo ngabafundi
Ukuvelisa iphepha lemibuzo lokuqokelela ulwazi
Abafundi bazisa ngomlomo
Abafundi babonisa iimveliso zophando ezahlukeneyo ezifunyenwe kumaphepha-ndaba nakwizixhobo zosasazo
Iintlobo zohlolo: Ukuphanda
Imithombo/ izixhobo zokufunda: imithombo yezixhobo zokusasaza zombane, izixhobo zokusasaza zokushicilelweyo, nemithombo yabantu
Amathuba andisiweyo:
Ukuhlola iindawo ezahlukeneyo zesifundo
Intsebenziswano nehlabathi lomsebenzi
Uhlolo lweendawo ezahlukeneyo
Ukukhuthaza ngokusebenzisana
Okubonakaliswa kutitshala:
Indlela engcono yokwenzeka kokufundisa nokufunda
Uyintoni umgangatho wezakhono zokuphanda wabafundi
Ilunge kangakanani inkqibo yam yokufunda ukulungiselela abafundi ukuba baphumelele iziphumo ezifunwayo
Kokuphi okufuneka kuqinisiwe kwaye kufuneka kuqiniswe njani
Bekukho unxulumano olululo phakathi komsebenzi ogqithileyo nomsebenzi wangoku
ICANDELO 4
ISIGABA ESIPHAKAMILEYO
UMFUNDI WESIGABA ESIPHAKAMILEYO
Kwesi sigaba iTeknoloji iza kuphuhliswa njengesandiso sesiseko esakhiwe ngaphambili nanjengolungiselelo kwizifundo zobuGcisa nezobuNjineli ezikhoyo kwiFET. Inkqubo yokuyila isaxhasa imethodi njengokuba abafundi beqhubela phambili izakhono zabo zengxaki okanye ukuchongwa kwezidingo, ukuvelisa izisombululo xa kusenziwa uphando nophengululo ukwenza izisombululo zifezekise isidingo okanye ingxaki, ukuvavanya, amaxabiso nezisombululo ngokuphathelele kumlinganiselo nokwazisa ukuhamba kwesenzo njengoko siqhubeka. Kulo mgangatho indlela yokuphanda enobunkunqela nendlela yokunika ingxelo, ukuquka ukubambelela kwiimvumelwano zabemi boMzantsi Afrika ziya kulindelwa. Izixhobo zodidi oluphezulu ukuquka nezinye izixhobo zoomatshini ziya kubakho kubafundi bebanga lesi-8 nele-9 kwesi sigaba. Ootitshala beTeknoloji kufuneka baqhubele phambili intsebenziswano yamaqela kwinkqubo elungelelanisiweyo, ejolise kumxholo wonke eziqukwe kwiiNkalo zeziFundo.
2 UMZEKELO WENKQUBO YOKUFUNDA
Iveki
Ibanga 7
LO2 - Izixokelelwano nolawulo (izixokelelwano zomatshini)
LO 3 - Imigangatho yokuhlola
Imitsalane bucala nempembelelo kwiteknoloji yemveli
Imeko: Ukuzonwabisa
IBanga 8
LO 1 -I, C
LO2 - Izixokelelwano nolawulo izixokelelwano zomoya
Imeko: Ukwakha izakhiwo
IBanga 9
LO 1 -I, D, M. E, C
LO2 - Izixokelelwano nolawulo ( ezombane)
LO 3 - Impembelelo, imitsalane bucala neteknoloji yemveli
Imeko: Ezolimo
UMZEKELO WESHEDYULI YOMSEBENZI
3.1 Umzekelo weShedyuli yomSebenzi yeTeknoloji yeBanga le-9
Ngezantsi kukho umzekelo weShedyuli yomSebenzi ocatshulwe kwiNkqubo yokuFunda yeTeknoloji yesiGaba esiPhakathi. Lulwandiso olunzulu loyilo lwexesha elinikiweyo. Iqaphela ukuba asikhange sibonise lonke uhlanganiso nezinye iiNkalo zeziFundo. Ootitshala baya kuhlanganisa naluphi inani lweeNkalo zeziFundo.
IShedyuli yomSebenzi yeTeknoloji yeBanga le-9 Unyaka 2003
Ixesha lokufundisa elikhoyo ( iiyure ngokwe%): ??. Iiyure: 4 ???? Iiveki: 2
Izidingo zabafundi:
Jikelele : Ezinye iindlela zokuhlola ezihlangabezana neentlobo ezahlukeneyo zabafundi
Iveki
Ibanga 7
LO 1- ukuphanda ukuba umbane wawuveliswa njani kudala.
Ukuphanda ukuba umbane ngowuphi umbane owawusetyenziswa kudala
Ukuthelekisa izixokelelwano zokuvelisa umbane zexesha langoku nendlela yemveli yokuvelisa umbane
Uhlobo lohlolo : Ukuphanda
Izixhobo zokufundisa: izixhobo zokusasaza zombane nezishicilelweyo, ithala leencwadi nabantu abadala ekuhlaleni
Tech LO 3- Ukuphanda ukuba yayingoobani abasebenzisi abaphambili beTeknoloji kwingingqi yakho
UMZEKELO WOYILO LWESIFUNDO
Umzekelo woYilo lwesiFundo obonisiweyo uqulathe ukufunda, ukufundisa nemisebenzi yohlolo, iintlobo zohlolo, umxholo/imeko njalo njalo kwisiGaba esiPhakamileyo.
Imizekelo ibonisa ngokwahlukeneyo i imisebenzi esekelwe kwisiPhumo sesiFundo esinye nomGangatho wokuHlola omnye okanye eliqela; ii imisebenzi esekelwe kukuhlanganiswa kweziPhumo zesiFundo ezingaphezulu kwesinye nemiGangatho yokuHlola enxulumeneyo kwiNkalo yesiFundo; iii imisebenzi ehlanganisa iziPhumo zesiFundokunye nemiGangatho yokuHlola enxulumeneyo ngokudibene ngokweNkalo zeziFundo enye okanye eziliqela.
Lo mzekelo ubonisa imisebenzi esekelwe kuhlanganiso olungaphezulu lwesiPhumo sesiFundo esinye nemiGangatho yokuHlola enxulumeneyo kwiTeknoloji kwaye usekelwe kwiBanga le-9.
UYILO LWESIFUNDO
INkalo zeziFundo: Iteknoloji IBanga le-9
Ixesha: ??????. Umhla/iveki: Iiveki 1- 2
Yintoni impembelelo yokusetyenziswa kombane luluntu lwethu
LO 2
Ukuzoba umzobo womjikelezo obanisa ukuqukuqela okunxuseneyo kombane
Ukujonga ngemva:
Ukusetyenziswa kwesixokelelwano somoya ukuvelisa amandla
Ukwakha umjikelezo wombane
Ukujonga phambili:
Umban usetyenziselwa ntoni oko kukuthi ezolimo nokunye
Imeko: Ukubakho nokunqongophala kombane lowo. Indlela umbane oluncedo ngayo kubahlali. Ukwakha isakhiwo sombanekwenza
Imisebenzi yohlolo:
Ukuqinisa ukufunda, ngokukhokelwa ngootitshala abafundi batyelela iindawo apho luveliswa khona umbane
Abafundi benza iphepha lemibuzo eliza kusetyenziswa xa kutyelelwa ezi ndawo.
Abafundi baxoxa beliqela indlela abanokuvelisa ngayo umjikelezo wombane
Abafundi basebenzisa iimeko ezinokulindeleka zokudityaniswa kweendlela zemveli zokuvelisa nendlela yanamhla yokuvelisa umbane
Abafundi baxoxa iindlela zokuphucula iindlela zokuvelisa umbane
Ukuhlola iingcinga zokokuba amandla akhoyo angawavula njani amathuba oshishino
Iintlobo zohlolo:
Ukuphanda
Uvavanyo
Umsebenzi omiselweyo
Ukuphanda okunzulu
Imithombo/ izixhobo zokufunda: I
Amashishini
Iincwadi zokufunda
Izixhobo zokusasaza zokushicilelweyo,
Imithombo yolwazi
Abantu
Amathuba andisiweyo:
Ukuhlalutya uphando olunzulu
Utyelelo oluninzi kumashishini
Uphando lweentlobo zamashishini
Intsebenziswano nehlabathi lomsebenzi
Uhlolo lweendawo ezahlukeneyo
Ukukhuthaza ngokusebenzisana
Okubonakaliswa kutitshala:
Ingaba imigangatho yokuHlola yolu Yilo lwesiFundo ifezekisiwe?
Ingaba abafundi bakwazile ukugqiba imisebenzi edweliswe ngasentla?
Ingaba abafundi babubonisile ubungqina bokufunda, oko kukuthi umsebenzi obhalwayo, womlomo?
Ingaba uncedo lunikiwe kwabo bafundi balufunayo ukuze bonke banganokuphumelela imiGangatho yokuhlola yoYilo lwesiFundo?
Kufuneka kwenziwe ntoni ukuphucula ukwazisa kuYilo lwesiFundo oluzayo?
Loluphi ulwazi ekufuneka luphunyeziwe, oko kukuthi olufuneka luphindiwe kwiimeko ezahlukeneyo ukuphucula ingqiqo yomfundi?
Ingaba iLP iziphumelele iinjongo ebekujoliswe kuzo?
ICANDELO 5
IZIXHOBO ZOKUXHASA UKUFUNDA NOKUFUNDISA ( LTSMs)
IziXhobo zokuXhasa ukuFunda nokuFundisa zinendima ebaluleke kakhulu eziyidlalayo ekufundiseni iTeknoloji. Zinika imeko yokwenzeka kokufunda nokufundisa esikolweni. Xa kungenakubakho nohlobo olunye lwesiXhobo zokuXhasa ukuFunda nokuFundisa ek;lasini okufunda okugqibeleleyo akunakwenzeka. Phakathi kwezinye izinto zinika amathuba kubafundi nakootitshala ukuba:
Baphuhlise izakhono, ulwazi, ukuxabiseka neembono ezixhaswa ziziPhumo zesiFundo nemiGangatho yokuHlola yazo enxulumeneyo kwiNkcazelo yeNkalo yesiFundo seTeknoloji.
Basebenze nezixhobo nezinto zokwenza ukuvelisa izisombululo lwiingxaki ezichongiweyo.
Benze uphando kwimimandla eyahlukeneyo kwiTeknoloji.
Banxulumanise imisebenzi yokufunda eyandulelayo nelandelayo kwiTeknoloji efundwe eklasini noko kwenzeka ngaphandle elizweni
IziXhobo zokuXhasa ukufunda nokufundisa kwiTeknoloji ziquka?.
Izixhobo - zokusebenza ngezixhobo ezahlukeneyo
Izinto ekwenziwa ngazo - oko kukuthi ikhadibhodi, iphepha, umthi, iplastiki, ukutya, isinyithi, njl.njl.
Ubutyebi bahluke ngokubaxekileyo kwisikolo nesikolo ngokuphathelele kubumnandi nezixhobo. Nangona kuyinyaniso kufuneka kungabikho yantlukwano icacileyo ekuhambiseni ikharityhulamu ngokunempumelelo. Phantsi kwezi meko zininzi, ootitshala abathelekelelayo banganika ukufundisa okufanelekileyo nenkqubo zokufunda ezinentsingiselo ngaphandle kobuninzi okanye ubulunga beziXhobo zokuXhsa ukuFunda nokuFunda abananzo. Izikolo kunye nezo zinenkonzo ezimbalwa zinganika abafundi amathuba okuvelisa isisombululo sengxaki nezakhono zokuyila kusetyenziswa izixhobo ezilula njengezinto zokwenza ezifana nekhadibhodi ezinengqolo. Abafundi kufuneka baphuhlise izakhonozokusebenzisa imifuziselo nezilinganiso ngaphandle kwendlelo ephezulu. Ukusetyenziswa ngokuyiliweyo kwezixhobo ezilahliweyo nezilungiswa ngokutsha kuya kukhuthazwa. Imithombo emincinane idla ngokukhuthaza imigangatho ephezulu yokuyila ekhokelela kwizisombululo zokuqala zoyilo nakukufunda okungcono.
Ekuhambeni kwexesha kufuneka zonke izikolo zakhe isibonelelo zezixhobo zaso, okwenziwa ngako, izalathiso ukuze babe nakho ukwenza iiprojekthi ( amaphulo) ezintsha. IiNkqubo zokufunda kufuneka ziveliselwe ukumelana nesiseko semithombo ekhulayo yesikolo.
Ukuvavanya nokukhetha iziXhobo zokuXhasa ukuFunda nokuFundisa
Utitshala weteknoloji kufuneka aziphephe izixhobo zokuxhasa ezinika abafundi izisombululo kuba izixhobo ezinjalo azibakhuthazi abafundi ukuba bazicingele. Injongo kukuba abafundi benze inguqulelo, baqambe kwaye basebenzise ulwazi lwabo ukuyila izisombululo zeteknoloji, bangakhupheli ezo sele ziyiliwe zivela ezincwadini. Kuyamkeleka ukuba izixhobo zokuxhasa zichaze inyathelo ngenyathelo okanye inkqubo yokuvelisa isisombululo kwingxaki ethile kodwa emva koko kufuneka abafundi belandele loo manyathelo, kufuneka banikwe ithuba elitsha lokubonisa izakhono ezitsha abazifumeneyo. Izixhobo zokuxhasa kufuneka zixhase imiqathango ye-OBE kwaye kufuneka ithethe ngemibandela yentlalo nemikhwa esesikweni malunga neTeknoloji.
Yonke imithombo efana nezixhobo, oomatshini, izinto ekwenziwe ngazo, abantu abangumzekelo nezinye iititshala ezinezakhono ezithile kufuneka bazisebenzise ngokupheleleyo.Ubunkunkqele bezixhobo nezinto ekwenziwe ngazo ezisetyenziswa ngabafundi kufuneka zihambelane nomgangatho wabo wokucinga. Ngumsebenzi katitshala weteknoloji ukuqinisekisa ukuba izixhobo ezifanelekileyo ziyafunyanwa kwaye abafundi bazisebenzisa ngokukhuselekileyo kwaye bazikhathalele.
Oku kulandelayo zizikhokelo zokuvavanya nokukhetha iziXhobo zokuXhasa ukuFunda nokuFundisa:
Ukujolisa kubafundi:
Imisebenzi yeTeknoloji kufuneka ijolise kubafundi kwaye kufuneka ivumele okwenziwa ngutitshala umtyhana. Kufuneka zibhalwe njengemisebenzi eyenziwa ngumfundi okanye ngamaqela abafundi, oko kukuthi ukwenza iigrafu, ukugqibezela iphepha lokufunda, ukwenza umfuziselo, ukuvelisa isibhebgezo/ipowusta, ukugqibezela itheyibhuli, ukuphendula uluhlu lwemibuzo, ukuxoxa ngesihloko, ukuphanda isihloko, nokulungiselela intetho njl.njl. imisebenzi kufuneka ilungiselele izimbo zokufunda ezahlukeneyo. Kufuneka ibe nemisebenzi eyahlukeneyo, eminye yomlomo, eminye ebhalwayo, eminye ezotywayo, eminye eyenziwayo, eminye efuna ingqiqo ecingwayo kunye neminye efuna amazwi amava abonakalayo.
Ukufunda ngentsebenziswano:
Ukufunda ngentsebenziswano kumalunga nokufunda kwabafundi kwabanye bengafumani lonke ulwazi kutitshala. Abafundi abafundiswe ukufunda ngentsebenziswano kufuneka babe nakho ukusebenza kunye njengamalungu eqela ( Jonga iziPhumo ezinguNdoqo). Imisebenzi efunyanwa kwiziXhobo zokuXhasa ukuFunda nokuFundisa kufuneka ngoko yakhiwe ngendlela eyila amathuba okuFunda ngeNtsebenziswano.
IziPhumo zesiFundo:
Isiphumo yiloo nto ekufuneka abafundi bekwazile ukuyenza ekupheleni kwamava okufunda. IziXhobo zokuXhasa ukuFunda nokuFundisa kufuneka zinike abafundi amathuba okubonisa ubuchule babo kwisiPhumo sesiFundo ngasinye. Kufuneka ibe nemisebenzi esekelwe kwiziPhumo zesiFundo nakwimiGangatho yokuHlola ehamba nazo ukuze ziphuhlise izakhono zeTeknoloji, ulwazi, ukuxabiseka neembono.
Imisebenzi yomfundi efanelekileyo kuphuhliso lokucinga lomfundi:
Iiklasi zaseMzantsi Afrika ziya kuba 'nemigangatho emininzi' njengoko ingengabo bonke abafundi abakwimigangatho efanayo yophuhliseko neyokucinga. Nomfundi ngamnye angabonisa ubuchule obuninzi ukusuka kwenye iNkalo yesiFundo ukuya kwenye. Kufuneka kukho imisebenzi eyaneleyo ejolise kulwazi lwangaphambili lomfundi kunye/okanye nezakhono ukuze babe nokukhuthazeka ekwenzeni imisebenzi elandelayo enika imiceli mngeni. 'Impumelelo izala impumelelo' - abafundi kufuneka ngoko benomlinganiselo wempumelelo kwinkqubo yokufunda nokokuba umgangatho wokugqibela uphunyelelwe.
IziXhobo zokuXhasa ukuFunda nokuFundisa zifuna imisebenzi emiselwe kwiimeko eziqhelekileyo kubafundi. Oku kungalula ngakumbi ukukwenza kwiTeknoloji njengoko yonke imisebenzi 'iqaliswa' yimeko efuna ukusonjululwa kwengxaki ' eyinyaniso ebomini'. Iimeko zinika injongo kwimisebenzi yokufunda kinceda abafundi ukuba banxulumanise oko bakufunde eklasini nehlabathi ngaphandle.
Izikhokelo zokuhlola:
IziXhobo zokuXhasa ukuFunda nokuFundisa kufuneka zinike ootitshala indlela eminye imisebenzi ekwiNkcazelo yesiFundo yeTeknoloji ehlolwa ngayo. Abafundi kufuneka bavelise ubungqina bokuphumelela iziPhumo zesiFundo ezimiselwe ngaphambili. Imisebenzi kwiziXhobo zokuXhasa ukuFunda nokuFundisa zeTeknoloji kufuneka zibhalwe ngendlela ecacileyo kubafundi ukuba yintoni elindelweyo kubo kwaye nomgangatho apho kufuneka benzile. Kubalulekile ukuvumela abafundi ukuba baphumelele ngendlela efanele bona ngcono njengoko benezimbo zokufunda ezahlukeneyo. IziXhobo zokuXhasa ukuFunda nokuFundisa kufuneka zithathelwe ingqalelo.
Ukuba nakho:
Imisebenzi yeTeknoloji kwiziXhobo zokuXhasa ukuFunda nokuFundisa kufuneka zibonakalise imeko yentlalo-qoqosho kuluntu olwahlukeneyo loMzantsi Afrika kwaye ngoko kukho ukunyinwa kwemithombo kumagaumbi amaninzi okufundela. Umzekelo akufanelanga ukuba ababhali babhale imisebenzi yomfundi exhomekeke kukubakho kweekhompyutha okanye esinye isixhobo ' esinobuchwepheshe obuphezulu esikolweni. Imisebenzi efunyanwa kwiziXhobo zokuFunda nokuFundisa kufuneka ingakwazeki ukwenzeka kuphela kufuneka izalisekwiswe kumagumbi oMzantsi Afrika akumgangatho ophakathi.
Izixhobo eziveliswe phesheya kolwandle zingafuneka kancinane ngenxa yezi zizathu zilandelayo:
Azibhalwanga ngokweziPhumo zeziFundo zethu nemiGangatho yokuHlola.
Azisebenzisi iimeko zasekhaya ngoko zifikelela kancinane kubafundi basekhaya
Ayibhalelwanga iMfundo eGuqukayo esekelwe kwiziphumo ngoko azijplisanga kwiimbono nokuxabiseka kwimeko efunekayo.
Irhafu yotshintshiselwano lwemali izenza zibize kakhulu kwaye zilawulwa lutshintshiselano lwamazwe ngamazwe
